mrt
22
Drs. Hans R.J. Sluijter
Voorzitter Updaid
hans@updaid.nl
Hoeveel verdienen directeuren van goede doelen? Met die vraag ging ik langs goede doelen in België. Niet alle organisaties waren open. Ik noem u naam, toedracht en de inkomens.
België is een ander verhaal dan mijn vorige opinie over salarissen in Nederland. Ik kreeg slechts van twee organisaties medewerking, 11.11.11 en Memisa. Het is mij een volkomen raadsel wat Belgische hulporganisaties willen achterhouden. Bogdan Vanden Berghe, Algemeen Secretaris van 11.11.11 – Koepel van de Vlaamse Noord-Zuidbeweging:
Wij hebben geen code hier in België, maar de meeste lonen liggen vrij dicht tegen mekaar. Vermits die ook niet zo hoog liggen als in Nederland is het debat in de media hier redelijk snel gestopt. Ik kan me dus voorstellen dat er hier niet onmiddellijk veel animo is om alles nog eens door te geven en misschien opnieuw een discussie te starten.
In mijn zoektocht naar meer informatie heb ik mij wederom gemeld bij Bogdan Vanden Berghe. Hij schrijft:
Men verwijst naar mij omdat ik algemeen secretaris ben van 11.11.11 en dat is de koepel van de Vlaamse Noord-Zuidorganisaties, waaronder heel wat ngo’s. Tegelijkertijd is dit de bekendste publiekscampagne in België en één van de grotere organisaties hier. Ik ben tevens afgevaardigd bestuurder van Coprogram (de federatie van Vlaamse ngo’s, vergelijkbaar met Partos in Nederland).
Vande Berghe koppelde mij aan een contactpersoon bij Coprogram en vervolgens ontving ik informatie waar ik naar op zoek was.
Coprogram:
De cijfers zijn ons door de ngo’s zelf (directeur of medewerker) toegestuurd. Sommigen verwijzen zelf naar publicatie op hun website. Wij hebben vertrouwen in correctheid hiervan. Ze zullen waarschijnlijk meer gedetailleerd zijn dan bedragen in jaarverslagen (het jaarverslag zal eerder totalen geven, en geen details per persoon).
De jaarverslagen zijn
-ofwel gedeponeerd bij nationale bank;
-ofwel neergelegd bij de griffie.
Ze moeten ook meegedeeld worden aan Dgos (de administratie van de Minister Ontwikkelingssamenwerking) indien de ngo subsidies ontvangt. Die verslagen zijn ook gereviseerd, door een bedrijfsrevisor of door de commissaris van de vzw. Deze personen moeten lid zijn van het IBR (Instituut voor bedrijfsrevisoren).
En alle cijfers zijn de actuele cijfers (december 2009 of januari 2010). Lonen worden in België automatisch verhoogd bij indexstijging (overschrijden spilindex) maar er is al sedert oktober 2008 geen stijging meer geweest. ook geen daling met invloed op lonen. Het is daarnaast ook mogelijk dat er op een bepaald ogenblik (januari, maar eventueel ander moment in het jaar) een verhoging op basis van anciënniteit wordt toegekend.
| NGO | Directeur | P/m | Per jaar (*) |
| 11.11.11 | Bogdan Vandenberghe | € 4075,– | € 56.703,– |
| AZG | Christopher Stokes | € 74.639,– | |
| Bevrijde Wereld | Bart Meylemans | € 3377,– | € 44.046,– |
| Damiaanactie | Rigo Peeters | € 5745,– | € 79.969,– |
| FOS | Annuschka Vandewalle | € 4289,– | € 58.539,– |
| Oxfamsol | Stefaan Declercq | € 3594,– | € 43.525,– |
| Oxfam Wereldwinkel | Koen van Bockstal | € 4334,– | € 60.336,– |
| Plan België | Dirk Van Maele | € 4977,– | € 69.280,– |
| Steunfonds Derde Wereld | Wim De Ceukelaire | € 2896,– | € 37.411,– |
| Trias | Lode Delbare | € 4322,– | € 60.164,– |
| Vredeseilanden | Luuk Zonneveld | € 70.800,– |


| NGO | Bedrag jaarsalaris |
| 11.11.11 | incl. eindejaarspremie |
| AZG | (**) |
| Damiaanactie | (***) hier max. anciënniteit |
| Plan België | Inclusief extralegale voordelen |
| Steunfonds Derde Wereld | Geen extralegale voordelen |
| Trias | Inclusief eindejaarspremie |
| Vredeseilanden | Geen extralegale voordelen |
* is het brutobedrag (voor belasting en rsz-bijdrage werknemer) en houdt steeds wettelijk verplicht dubbel vakantiegeld in de kost voor de ngo ligt hoger: patronale bijdrage voor rsz (sociale zekerheid) bedraagt 34% plusminus van bruto jaarsalaris.
** internationaal jaarverslag, op website
*** beginsalaris: 3323/maand, 0 jaar anciënniteit
directeursloon 15 grote Belgische ngo’s
mediaanwaarde
€ 4543,– per maand
directeurslonen in privésector
(vergelijkbare verantwoordelijkheid)
€ 7003,– per maand
Ik wil bij enkele opvallende aspecten stilstaan. Ten eerste liggen de lonen een stuk lager dan in Nederland. Maar de organisaties zijn minder complex. Luuk Zonneveld van Vredeseilanden heeft het hoogste salaris. Maar Vredeseilanden heeft in 2008 een uitgavenpost van € 12 miljoen. Oxfam Novib in Nederland had in datzelfde jaar een uitgavenpost van € 161,3 miljoen. Artsen Zonder Grenzen België is ook een uitzondering met in 2008 een opbrengst van € 145 miljoen. De directeur heeft een jaarsalaris € 74.639,–. In vergelijking met Nederland is dit salaris een wereld van verschil.
Ten tweede wil ik de reactie van Memisa uitlichten:
Op dit ogenblik is Pater Joseph Burgraff de gedelegeerd bestuurder/directeur van MEMISA-België. Hij zet zich vrijwillig in voor de organisatie en ontvangt enkel een onkostenvergoeding voor zijn verplaatsingsonkosten en eventuele andere onkosten.
Ik weet niet wat verontrustender zou moeten zijn: iemand die voor een (te) hoog salaris een non-profit een organisatie aanvoert of iemand die het gratis doet. De waarheid zal wel ergens in het midden liggen, maar mijn gevoel zegt dat het niet professioneel lijkt. Ik werk ook voor niks en binnen een organisatie zonder inkomen. Maar ik heb dan ook geen verantwoording af te leggen naar een achterban. Er zijn geen commerciële plichten. Memisa móet presteren in ontwikkelingslanden en zodoende baart mij deze keuze zorgen. Mislukkingen blijven op deze manier hangen in ‘goede bedoelingen’. Het geeft veel meer slagkracht dat je iemand ter verantwoording kunt roepen en af kunt rekenen. De opbrengsten in 2008: € 8 miljoen. Ik zou daar geen vrijwilliger aan het roer willen hebben.
Ten derde hebben Belgische NGO’s voor ontwikkelingssamenwerking enkele jaren geleden besloten om de transparantie naar hun achterban en naar het grote publiek in het algemeen op te drijven. Ze hebben daarvoor opdracht gegeven aan de federaties (Coprogram en Acodev) om een speciaal instrument op te zetten: de website www.ngo-openboek.be. De NGO’s geven hier jaarlijks financiële en activiteitsgegevens in. Deze website is de voortzetting van een ‘jaarboek’ of ‘ngo-atlas’ dat de federaties (Coprogram voor de Vlaamse en Acodev voor de Franstalige NGO’s) sedert 2001 uitgeven.
Keiharde kritiek
Als laatste wil ik graag acht organisaties benoemen die niet mee wilde werken aan dit onderzoek. Het valt een beetje in het kader van ‘geef de plebs geen boeken want dan gaan ze zelf denken maar geef ze brood en spelen om ze rustig te houden’. Ik ben wars van non-coöperatie binnen ontwikkelingssamenwerking en leg ze bij deze graag voor u op een hakblok. Geen enkele hulporganisatie mag het zich veroorloven om geen antwoord aan burgers te geven wanneer hen vragen gesteld wordt over wat er met hun belastinggelden en donaties gebeurt. Dan ben je geen legitieme organisatie meer. Het is te makkelijk om een passieve houding aan te meten en burgers te dwingen om via moeizame omwegen en veel communicatie uiteindelijk via Coprogram informatie bij elkaar te laten sprokkelen. Net als de Nederlandse en de Europese lijkt ook Belgische ontwikkelingssamenwerking een soort van Vaticaan: we moeten ze heilig geloven op hun woord, we mogen geen kritische vragen stellen en dossiers worden in geheimschrift in bunkers bewaard totdat ze mogen worden vernietigd. Het machtigste orgaan in elke samenleving is de publieke opinie. Het is aan hen om zich hier niet bij neer te leggen en de genoemde organisaties een brevet van onvermogen te geven.
Deze acht organisaties zijn:
Dokters van de Wereld, MO*, Rode Kruis, Greenpeace, De Milieuboot, Artsen Zonder Vakantie, Broederlijk Delen en Amnesty International. De salarissen van drie organisatie, te weten Plan België, Oxfam Solidariteit en Vredeseilanden, hebben via Coprogram wel meegewerkt aan dit onderzoek. Greenpeace, De Milieuboot en Amnesty International zijn niet als NGO actief en derhalve boekhoudkundig niet bekend bij Coprogram.
Je zult maar lid of donor van één van deze acht organisaties zijn.
(Media en pers mogen te allen tijde gegevens overnemen, mits bronvermelding niet ontbreekt)
Reachte Amnesty International op deze opinie
Meer lezen van Hans Sluijter:
* Salarissen directeuren goede doelen (part 1)
* Mijn pendulum met Prof. Dr. Gerrit Huizer
* Ontwikkelingsorganisaties leveren geen bewijzen
* Abraça-me (Omhels me dan); Ter nagedachtenis aan Eef
* Nostalgie anno 1984: voedseltransport naar Polen
* Kinderarbeid in de koekjesfabriek (PR-shoppen met Kidsrights)
* ‘Canned hunt’, kat in het bakkie
* De geheime roze formulieren van Minbuza
* Circulatiesnelheid; een nieuwe stelling voor ontwikkelingseconomie
* De verwoesting van het regenwoud of het koraalrif?
* De Agendatheorie
* De Mangoboom
* Westen rooft ontwikkelingslanden leeg van zijn goud
* Nelson Mandela en Thabo Mbeki beticht van genocide
* Geboortebeperking in Nederland?
* Verslag fraude NOVIB en SACCS


Goed dat u op deze site een kritische houding aanhoudt ten aanzien van ngo’s. Ze kunnen er maar wel bij varen.
Toch komt de bijtende toon in uw bijdrage mij bevreemdend over. Het onderwerp van de directeurslonen is immers bezwaarlijk nog een origineel of controversieel onderwerp te noemen. Het voorbije jaar alleen al heb ik in België het onderwerp tot in den treure aan bod weten komen in de media. De bijdragen van Jobat (http://content.jobat.be/nl/artikels/lonen-in-de-ngo-sector) of Radio1 (http://www.radio1.be/programmas/peeters-pichal/hoge-lonen-voor-bestuurders-van-goede-doelen) zijn nog online raadpleegbaar.
Nergens heb ik echter ooit klachten gelezen of gehoord dat de organisaties die u hier op de hakblok legt (Broederlijk Delen, Vredeseilanden,…), toen niet wilden reageren. Wat was hun reactie toen u hen belde? Ik zie niet in waarom ze uw vraag anders zouden behandelen dan wanneer dezelfde vraag door iemand anders gesteld wordt.
In alles wat ik tot nu toe gelezen heb, blijkt net als uit uw studie hier dat die directeurslonen in België verre van aberrant zijn. Een directeur van een middelbare school verdient algauw evenveel dan die van een ngo met een budget van 15 miljoen euro.
Groeten van een kritische, maar al bij al tevreden donateur uit België
Geert
Terecht legt u de Belgische NGO’s op het hakblok. Een studie van diverse verslagen, in de mate dat ze beschikbaar en betrouwbaar zijn, leert mij dat de kwaliteit van zowat alle Belgische NGO’s bijzonder laag is. Dit geldt ook voor deze die wel reageerden op uw vraagstelling. Überhaupt moet u zich de vraagstellen of deze organisaties wel instaat waren om op uw vraag te reageren. Wat nog maar eens bewijst hoe amateuristisch het er aan toe gaat.
Met name die organisaties waar de bestuurders lage of totaal geen bezoldiging ontvangen scoren bijzonder slecht op het gebied van kwaliteit, professionaliteit en continuïteit. Ook de lonen aan de basis zijn laag, wat tot gevolg heeft dat er een bijzonder hoog personeelsverloop is. Trekken wij deze lijn door naar productieve en tijdsbesparende investeringen dan kleurt het plaatje wel heel donker.
Het zou fout zijn te veralgemenen. Feit is dat het overgrote deel van de Belgische NGO’s er niet in slagen om zich betrouwbaar en transparant te profileren.
Meer dan ooit is er nood aan een mentaliteitswijziging. Als men er zich al van bewust is. Wat ik persoonlijk betwijfel…
Een zeer spijtige zaak.
L.s.
Kunt U mij vertellen wat het jaarsalaris van de directeur van de Brandwonden Stichting bedraagt?
vr.gr F.Hoveijn