Het einde van de laatste Gaza-oorlog op 18 januari 2009 betekende geenszins het einde van de blokkade. Integendeel, ze werd nog verscherpt. Hierdoor is 17 maanden na de oorlog driekwart van de schade en vernielingen nog niet hersteld of heropgebouwd. In tegenstelling tot de uitspraken van de Israëlische overheid is de humanitaire hulp die toegang krijgt tot Gaza maar een fractie van wat nodig is om aan de noden van de bevolking te voldoen.

Veroordeeld tot armoede
Volgens de VN leeft meer dan 60 % van de families in Gaza in voedselonzekerheid. Vier op vijf Gazanen is afhankelijk van humanitaire hulp. Gezinnen moeten dagelijks leven met de absurde gevolgen van de blokkade. Neem nu de visserijsector: hoewel Gaza over 40 km kust beschikt, wordt vandaag vis gesmokkeld uit Egypte via tunnels. De blokkade maakt visserij immers nagenoeg onmogelijk. Bijna wekelijks worden Palestijnse vissersboten beschoten door de Israëlische marine. Vissers worden gearresteerd en hun boten geconfisqueerd. Daarenboven wordt het visbestand bedreigd door het afvalwater dat ongefilterd de zee in stroomt. Door de blokkade ontbreekt het immers aan materiaal voor het onderhoud en de heropbouw van het waterzuiveringssysteem. Meer dan 40.000 mensen leven rechtstreeks van de inkomsten van de visserij. Zij zijn nu afhankelijk van voedselpakketten.

Nood aan daden
De tragedie op de ‘Gaza-Flotilla’ is een zoveelste bewijs dat de blokkade onmiddellijk moet worden opgegeven. Terwijl Israël stelt dat het de invoer van sommige producten wil toelaten, blijft het onduidelijk wat dat precies inhoudt. Hoewel elke vorm van versoepeling een positieve stap is, blijft het hier een baby-stapje. De versoepeling verandert immers niets aan de kern van de zaak. Enkel het volledig opheffen van de Israëlische blokkade (inclusief export en vrije toegang van personen in beide richtingen) kan een einde maken aan de gedwongen ‘on-ontwikkeling’ van de Gazanen. Daarom hopen we dat de internationale gemeenschap dit momentum aangrijpt om haar verantwoordelijkheid op te nemen en geen steun te verlenen aan een Israëlisch beleid dat de fundamentele rechten van Palestijnen schendt. De internationale gemeenschap moet met politieke daden reageren op de boodschap die de Flotilla heeft willen uitdragen: stop de blokkade, stop de collectieve bestraffing.

Het ontbreekt de EU nog altijd aan concrete acties om Israël onder druk te zetten het internationaal recht te respecteren. Ondanks Israëls voortdurende schendingen van het internationaal recht, wordt de samenwerking steeds verder uitgebreid. Binnenkort is België voorzitter van de Europese Unie. Het lijkt soms of België zich maar al te graag verschuilt achter de nood voor een ‘EU-consensus’ om zijn verantwoordelijkheden tegenover een illegale blokkade te ontlopen. Daarom pleiten wij er voor dat België zich actief engageert om ‘de blokkade van Gaza onmiddellijk en onvoorwaardelijk te stoppen’.

De bezorgdheid van Israël om de veiligheid van haar burgers te verzekeren is legitiem. Maar de maatregelen die het treft, moeten in overeenstemming blijven met het internationaal humanitair recht en de mensenrechten. De EU moet alle partijen in het conflict oproepen om het internationaal recht en de bescherming van burgers te respecteren. Israël moet militaire operaties in Gaza stoppen. Palestijnse gewapende groeperingen moeten het afvuren van raketten vanuit de Gazastrook op Israëlische burgerdoelen stopzetten.

Het is contraproductief om Gaza en haar bevolking te isoleren. België moet stappen zetten om de dialoog aan te gaan met de autoriteiten in de Gazastrook en inspanningen voor intra-Palestijnse verzoening actief steunen teneinde het isolement en het onrechtvaardige lijden van de bevolking te stoppen.

Bron: Oxfamsol

Gepost op: Updaid - nieuws over ontwikkelingslanden

Heeft België de wil om Gaza te de-blokkeren?

Van Kesteren heeft een lange staat van dienst als ambtenaar en diplomaat. In 1974, na een studie internationaal recht, werd hij aangenomen op het ministerie van buitenlandse zaken (BZ) en begon een carrière die hem al gauw op het spoor zette van de zogenaamde ontwikkelingslanden en niet veel later ook ‘ontwikkelingssamenwerking’ (p.15). Het boek dat hij bestempelt als memoires, weerspiegelt dan ook vooral hoe de opvattingen over de hulp die hij nu huldigt zijn ontstaan en gegroeid.

‘Veldervaring’ heeft hij met name opgedaan als ‘tweede man’ op de ambassade in Colombia (1984-1988), als Chef de Poste ofwel ‘Tijdelijk Zaakgelastigde’ in Nicaragua (1992-1996) en als ambassadeur in Tanzania (2005-2009). Tussendoor ontwikkelde hij zich als ambtenaar van groentje in de directie Verenigde Naties binnen BZ tot een doorgewinterde en gewaardeerde onderhandelaar in internationale conferenties.

De eerste belangrijke les die hij leerde ten aanzien van de buitenlandse hulp was dat je je niet moet verkijken op op de snelle actie gericht op concrete resultaten en altijd voor ogen moet houden dat het gaat om taaie en langdurige inspanningen, met als hoofddoel dat ontwikkelingslanden zelf hun problemen kunnen aanpakken (p.20).

De tweede les betrof de grillen en het gebrek aan continuïteit in het hulpbeleid van donorlanden vanwege de veelvuldige wisselingen van regeringen en prioriteiten en de invloed van allerhande belangengroepen (pp.29 e.v.).

De derde les was de ontdekking dat je de hulp en je hulprelatie kunt inzetten om invloed uit te oefenen op de beleidsmakers van het ontvangende land (pp.83-84).

De vierde les die zich – evenals de vorige – aan hem opdrong in Nicaragua was dat de gebruikelijke financiering van afzonderlijke projecten maar al te vaak uitloopt op ‘het scheppen van mooie eilandjes die, na vertrek van de donor, worden verzwolgen door de omliggende oceaan van armoede en gebrek aan capaciteit’ (p.88).

In het bijzonder deze vier lessen liggen naar mijn indruk ten grondslag aan de twee stellingen die centraal staan in het boek. In de eerste plaats is dat de stelling dat multilaterale hulp, dat wil zeggen hulp in het kader van internationale instellingen en verdragen, in de plaats dient te komen van bilaterale interventies. In de tweede plaats dat algemene begrotingssteun – in de zin van ongebonden financiële bijdragen aan de overheidsbegroting – de voorkeur verdient boven de meer traditionele vormen van steun zoals projectfinanciering en investeringen in specifieke sectoren. In beide gevallen hanteert de auteur bij uitstek vermindering van de geldverslindende hulpbureaucratie als praktisch argument, naast meer principiële zoals het recht van de regering van elk min of meer stabiel ontwikkelingsland zelf een beleid uit te stippelen en de daarvoor nodige keuzes te maken.

Gezien de overtuigende, bijna dwingende, betoogtrant in de beschrijving van een hoogst interessante Werdegang door de wereld van de hulp, waarbij de auteur zeer effectief gebruik maakt van zijn schat aan persoonlijke ervaringen, kwam voor mij het slothoofdstuk met aanbevelingen als een anticlimax. Van Kesteren doet hier namelijk meteen een flinke scheut water bij de wijn en laat zien dat ook hij behept is met vooroordelen en andere zwakheden waar een gewoon mens zich niet voor hoeft te schamen.

Een goed voorbeeld van het eerste is dat hij niet volledig gaat voor een multilateralisering van de hulp – naar zijn idee immers de meest wenselijke oplossingsrichting (p.204) – maar langs de achterdeur de bilaterale hulp weer binnenhaalt. Daar knoopt hij dan ‘verbetervoorstellen’ aan vast zoals een drastische vermindering van de subsidies voor particuliere hulporganisaties (p.208), die de aandacht van het multilaterale niveau afleiden. Terwijl hij slechts enkele bladzijden eerder nog uitdrukkelijk heeft herhaald dat de Verklaring van Parijs (2005) – waarin de donorlanden zich ‘verplichtten’ tot meer coördinatie en samenwerking – is stukgelopen op onder meer de onwil en het onbegrip van de hoofdkantoren zoals zijn eigen BZ in Den Haag.

Wat de vooroordelen betreft valt vooral op dat de auteur zich niet wezenlijk onderscheidt van de hulpindustrie, wanneer hij de troef uitspeelt van de filantropie en gewaagt van ‘een teken van beschaving dat welgestelde mensen bijdragen aan de verbetering van de levenssituatie van de minstbedeelden’ (p.210). Platter kan het bijna niet, want vandaar beland je in een oogwenk bij de hulp als rechtvaardiging van de eigen welvaart. Als we zelf niet meer rijk zijn, worden we ongelukkig en kunnen we ‘de ander’ ook niet meer helpen!

Dit laatste is typerend voor Van Kesterens gebrekkige visie op de huidige wereldeconomie en de rol daarin van het land dat hij als nederige dienaar vertegenwoordigt (p.136). Het neoliberalisme en zijn vermarkting van alles wat los of vastzit op aarde, de dwangmatige en destructieve aard van ons financieel-economisch systeem, de niets en niemand ontziende internationale concurrentie: dat alles lijkt in zijn boek vanzelfsprekend en onafwendbaar, niet meer dan decorstukken. Vandaar dat hij met het grootste gemak bijvoorbeeld de Tanzanianen een ‘verouderde kijk op de economie’ in de schoenen schuift en hen met de Nicaraguanen over een kam scheert als ‘bevattelijk voor socialistische ideeën’ vanwege hun afwijkende instelling en denkwijze. Misschien is hij te lang achter elkaar allochtoon geweest en nu zo vervreemd van zijn thuisbasis dat hij niet aanvoelt hoe groot de verwarring en onzekerheid hier inmiddels geworden zijn.

Het voorgaande neemt niet weg dat Van Kesteren een aanwinst is voor het koor van criticasters, die zich op de een of andere manier druk maken over de Nederlandse interventies in andere landen en de ontwikkelingshulp in het bijzonder. Hij weet waar hij het over heeft, kent zijn Nederlands nog, kan ingewikkelde dingen goed uitleggen aan een breed publiek en noemt zaken bij de naam, die velen – zeker op zijn niveau in de hulpsector – liever niet willen weten en anderen daardoor niet kunnen weten.

Zijn memoires komen juist dit jaar zeer gelegen. Niet zozeer omdat we een Multatuli-jaar beleven – al ligt de vergelijking met die andere bestuursambtenaar wel voor de hand – maar vooral omdat er al enkele maanden een rapport over de hulp ligt van de hand van de Wetenschappelijk Raad voor het Regeringsbeleid. Het debat daarover wil maar niet van de grond komen en kan dus best een stevige impuls gebruiken.

Het is natuurlijk altijd mogelijk dat belanghebbenden het boek onderuit halen. De academische beroepsontwikkelaars bijvoorbeeld, die andere landen kennen van haver tot gort maar nauwelijks benul hebben van het land waar ze persoonlijk en in economische zin deel van uitmaken, zouden wel eens kunnen vallen over het feit dat Van Kesteren maling heeft gehad aan hun vereisten ten aanzien van de vermelding van bronnen en de betrouwbaarheid van persoonlijke waarnemingen.

Maar waarschijnlijk laten degenen die zich aangesproken voelen dergelijke acties wel uit hun hoofd. Al was het maar omdat ze op hun vingers kunnen natellen dat de beleidsmakers in Den Haag ook in het stuk voorkomen. Sinds de kritische uitlatingen van de ambassadeur in bijzondere dienst Pieter Marres, in een kranteninterview in mei 2001, hebben ze op de Apenrots de rust weten te bewaren. Nu laten ze zo maar, zonder boe of bah, de gedocumenteerde schreeuw om aandacht van een zittende ambassadeur passeren. Als dat geen teken aan de wand is.

ingestuurd door Theo Ruyter

Gepost op: Updaid - nieuws over ontwikkelingslanden

Schreeuw om aandacht van een loyale ambtenaar

De scan registreert hoeveel mensen in ontwikkelingslanden beter zijn geworden van de aanwezigheid van een bedrijf in die landen. De scan kijkt met name naar de verbetering van levensomstandigheden volgens de ‘Millennium Development Goals’ (MDG) van de Verenigde Naties. Die omvatten onder meer het uitroeien van extreme armoede en honger, terugdringen van kinder- en kraamsterfte en het bevorderen van een gezonde en duurzame leefomgeving.

Tijdens het seminar werden de resultaten van de MDG Scan voor twintig bedrijven gepresenteerd, waaronder AkzoNobel, ING, biotechnoloog Crucell en textielfabrikant Vlisco. De twintig zouden gezamenlijk het leven van ruim acht miljoen mensen in arme landen hebben verbeterd.

,,De scan is als aanmoediging bedoeld. We hanteren tot nu toe het verleidingsmodel. We delen geen stokslagen uit”, legt Ronald Lubberts uit, directeur bij Sustainalytics.

,,De volgende stap is dat we bedrijven onderling gaan vergelijken en ‘best practices’ in kaart brengen.” Als het aan Lubberts ligt, zijn de VN-millenniumdoelen over twee jaar vast onderdeel van de zakelijke strategie van ondernemingen en niet meer een toevallige bijkomstigheid.

Lubberts erkent dat de scan verre van nauwkeurig is. Hij hanteert ruwe schattingen en houdt bijvoorbeeld geen rekening met de mate waarin een buitenlandse onderneming plaatselijke bedrijven verdringt. De optelsommetjes houden ook geen rekening met mogelijke overlap tussen bedrijven.

Deelnemer Boudewijn Piscaer kenschetst de MDG Scan als ,,een schuchter begin met goede bedoelingen. Hopelijk krijgt het een sneeuwbaleffect en vervult het een voorbeeldfunctie.”

Bron: Business Compleet

Gepost op: Updaid - nieuws over ontwikkelingslanden

‘Bedrijf vervangt overheid bij ontwikkelingshulp’

Wanneer beschouwen jullie een project als mislukt?

We hanteren hierbij in essentie twee benaderingen. Enerzijds hechten we enorm veel belang aan het oordeel van de uiteindelijke begunstigden van onze werking. Indien de mensen voor wij we projecten en programma’s uitvoeren oordelen dat de werking een mislukking is, dan zullen dat ook als dusdanig aanvaarden, en proberen samen met de betrokken bevolking en lokale partnerorganisaties te kijken welke problemen en knelpunten er zijn opgetreden, en hoe er eventueel kan aan verholpen worden, of indien we de samenwerking niet beter stopzetten. Anderzijds beschikt Trias ook over een organisatie overkoepelend planning, learning and accountability system, waarbij voor alle acties die we ondernemen, en op basis van een logische kader benadering, er ook gewerkt wordt aan het voorafgaandelijk aan de opstart van een programma op te stellen indicatoren die dan tussentijds worden opgevolgd en waarbij we op het einde van de uitvoering van een programma kunnen op meer objectieve wijze aangeven in welke graad de vooropgestelde verschillende doelen zijn bereikt. Op basis hiervan kunnen we uitspraken doen over het succes of mislukking van bepaalde aspecten van programma’s en projecten.

Hoeveel procent van jullie projecten, schat u in, halen de doelen niet? Rapporteert u hierover? Hoe?

Het is eerder zelden dat een project of programma in zijn totaliteit mislukt. Maw, het is erg zelden dat de begunstigden en/of lokale partners uiteindelijk oordelen dat ze beter af zijn zonder de begeleiding en ondersteuning van onze programma’s dan dat ze wel degelijk een betekenisvol positief verschil uitmaken. Het aangeven van een % mislukte projecten is bijgevolg ook een verkeerde benadering, want dan zouden we eerder op een zéér laag percentage uitkomen (maximaal 2 a 3%). Wat er natuurlijk veel meer voorkomt is dat bepaalde deelaspecten van een bredere project of vooral programma minder succesvol lijkt te zijn dan oorspronkelijk gepland.

Er wordt over deze minder succesvolle aspecten van de werking wel degelijk gerapporteerd, want onze rapportage systemen (als onderdeel van het eerder genoemde PLATS systeem) focussen zowel op de positieve als de negatieve elementen van onze werking. Deze informatie wordt daarbij van op het niveau van de doelgroep, via onze lokale partners, samen met onze regiokantoren en de hoofdzetel geanalyseerd en ook verwerkt in de officiële rapportering en informatiedoorstroming die we verzekeren naar alle belangrijke stakeholders, zowel intern als extern.

Vindt u het moeilijk om openbaar over mislukte te doelen te spreken? Waarom wel/niet?

We hebben geen problemen om in het openbaar onze mislukkingen toe te lichten. Wel blijkt het dat het uitermate belangrijk is om bij dergelijke communicaties voldoende de kans te krijgen om de realiteit en context binnen dewelke de projecten verlopen en mislukken te kunnen duiden, en vooral ook de leerpunten die eruit gehaald worden mee te geven.

Welke balans kunt u opmaken als u alle plussen en minnen bij elkaar optelt: heeft uw hulp dan zin(geving) gegeven? In welke mate?

We zijn en blijven overtuigd dat de manier van werken van Trias, met speciale aandacht voor zowel de economische als sociale dimensie van ontwikkelingsprocessen, en met een duidelijk lokaal verankerde en erg participatieve benadering algemeen genomen een positieve bijdrage betekent aan de lokale ontwikkelingsprocessen.

Meer lezen:
* website van Trias

Bron: Updaid

Gepost op: Updaid - nieuws over ontwikkelingslanden

Aansluitende reactie op opinie Hans Sluijter: Trias

Drs. Hans R.J. Sluijter
Voorzitter Updaid
hans@updaid.nl

De organisatie Warchild komt steeds vaker positief voor in mijn schrijven. Dit bracht me ertoe om de film Wit Licht te zien. Ik houd eigenlijk niet van overdreven PR omdat ik dan het gevoel krijg dat je dat dan nodig hebt om de aandacht van je af te leiden van negatieve zaken. Wit Licht is leuk geacteerd door de volwassenen en goed door de kinderen. Het is spannend en tragisch. Daarnaast is het goed verfilmd met mooie beelden en snelle acties. Het is zowel plot- als character-written, een zeldzame combinatie.

De film brengt me meteen op een opvatting. Ik wil al jaren iets schrijven over de situatie in Israël en Palestina. Ik begrijp Israël goed. Ik ben pro-Joods. Ze voeren een re-actieve politiek. Over het algemeen reageren ze alleen maar op Palestijnse agressie en daarin slaan ze met harde hand terug. Dat is logisch. Het komende millennium zullen ze hun motieven uit de Holocaust halen. Het zal voor 1000 jaar, zo niet langer, in hun genen blijven zitten. Ze zullen alle naties en volken met rust laten, tenzij zij worden getergd en getart door één van hen.

Toch heb ik voor mezelf een onbewaakte grens opgetrokken, die van kinderen. Wit Licht bevestigde dit gevoel. Wanneer kinderen sterven dan ben ik voor niemand of beter gezegd: dan ben ik tegen diegene die daar verantwoordelijk voor is. In het Palestijns-Israëlische conflict zijn beiden in mijn ogen schuldig. End of story.

Het is hard, maar wanneer het grotendeel van de wereld de joodse staat erkend, dan betreft het geen moslimland meer. Je kunt aanspraak op het verleden blijven maken, want hoe ver gaan we terug? Geven de Amerikanen het land terug aan de Indianen? Gaan we alle afscheidingsbewegingen zoals ETA, IRA honoreren?

Op 2 november 1917 schreef de Britse minister van Buitenlandse Zaken Arthur James Balfour een verklaring aan Lord Walter Rothschild, een leider van de Joodse gemeenschap in Groot-Brittannië:

“Zijne Majesteits Regering staat welwillend tegenover de vestiging in Palestina van een nationaal tehuis voor het Joodse volk, en zal zijn beste krachten aanwenden de verwezenlijking van dit doel te bevorderen, waarbij het duidelijk moet zijn dat niets zal worden ondernomen dat de burgerlijke en godsdienstige rechten van niet-Joodse gemeenschappen in Palestina zou kunnen aantasten, of de rechten en de politieke status die Joden genieten in enig ander land.”

Haj Amin al-Husseini, samen met Hitler

De mufti Haj Amin al-Husseini was de eerste Arabische leider die de strijd tegen de joden op nam. Hij was laaiend over de Balfour-verklaring en hij pakte de strijdbijl tegen de joden met veel geweld en fanatisme op. De mufti collaboreerde met de nazi’s en hij ontvluchtte de processen van Neurenberg. In 1941 ontmoette hij Hitler, Himmler en andere nazileiders. Hitler voorzag in hem een verlengstuk om zijn ideologieën tegen de joden in Arabische landen uit te zetten. De mufti stuurde daarvoor 15 ontwerpenteksten naar Hitler. In 1947 komen de Britten met het uiteindelijke verdelingsplan van Palestina/Israël. Door de verdeling ontstonden er meteen onlusten en burgeroorlogen die in eerste instantie werden aangevoerd door de mufti. Hij voorzag dezelfde ‘oplossing’ als de Nazi’s. De toon was daarmee gezet en dit gif is nimmer verdwenen.

Ik maak even een zijsprong. Welke kenmerken heeft het fascisme en nationaalsocialisme?
• politieke dictatuur;
• extreem nationalistisch;
• opheffing van alle bestaande klassen- en belangentegenstellingen;
• omverwerping van de bestaande maatschappelijke orde;
• antiparlementair;
• racistisch;
• vereren van machtsvertoon, hiërarchie, discipline, geweld, leiderschap, militarisme en imperialisme.

In Nederland verwerpen velen de opkomst van Wilders, ik ook. Geen idee wat die man wil. Hebben wij lang geleden kerk en staat gescheiden; brengt hij religie er weer in terug. Tezamen met haat. Is hij fascistisch of nationaalsocialistisch?

Er zijn voldoende staten die zeker de genoemde kernmerken bezitten. De Koninklijke familie in Saoedi-Arabië, bijvoorbeeld. Zij beheren de olie en hebben de staat naar hun hand ingericht met de gehele bevolking als gehorige slaven. Wat dacht u van de maffiose structuren rondom olie- en gasconcerns die politiek-Rusland in de greep houden? Of van de schurkenstaten in Afrika? Of van het denigrerende en mensonterende kaste-systeem in India? Of van theocratische staatsvormen zoals Iran, Libië, Jordanië, Syrië? Of van drugskartels in Colombia die met corruptie als octopusarmen een land onderwerpen. Of van de éénpartijstaat met absolute macht in China. Om nog maar te zwijgen over de politieke systemen in Noord-Korea, Vietnam, Zimbabwe, Cuba, Sudan en Myanmar. In mijn ogen voldoen al die landen aan de kenmerken van het fascisme en nationaalsocialisme. Als ik al de inwoners van deze landen bij elkaar optel, dan kom ik uit op bijna 3 miljard mensen!

Is Palestina ook fascistisch of nationaalsocialistisch? Niet zozeer de staat Palestina, maar Hamas voldoet er wel aan. In haar manifest zegt de partij voorstander te zijn van de vernietiging van Israël en in plaats daarvan een islamitische staat na te streven. Dat is me nogal nationaalsocialistisch. Naast de bekende vijf zuilen hebben moslims andere godsdienstige verplichtingen zoals de jihad. In de kern betekent jihad de strijd van de mens tegen verkeerde neigingen. De strijd met wapens mag pas aan de orde komen ter verdediging van het geloof en als alle andere middelen gefaald hebben. Alleen een wettelijk gezag kan deze vorm van jihad oproepen. Men kan doorgaan totdat de hele wereld is bekeerd. Als je het woord jihad vervangt door het woord lebensraum of de woorden rode revolutie, dan krijgt het wellicht een ander gevoelswaarde. Toch zeg je daarmee hetzelfde.

En Israël? Hebben zij ook trekken van fascisme en nationaalsocialisme? Nee. Zij verdedigen met hand en tand hun eigen grondgebied. Dat gebeurt met veel power en agressie. Er is geen manifest tegen een bevolkingsgroep, geen oproep tot een revolutionaire wereldbeweging. Geen lebensraumachtige ambities. Er bestaat in Israël wel zoiets als de Law of Return. Daardoor kan iedereen die van joodse komaf is en waar dan ook ter wereld woont, het Israëlisch staatsburgerschap verkrijgen (met uitzondering van misdadigers). Het is een vorm van nationaalsocialisme omdat je daarmee een volk ‘zuiver’ wilt houden. Israël is omringt door fascistische en nationaalsocialistische landen. Dan ga je vanzelf ook dergelijke trekjes overnemen. Maar er sterven kinderen. In Palestina. Dat is mijn grens. Voor mij een teken dat ook Israël op het verkeerde pad zit. Religie is mooi. Maar niet zo. Dat geldt voor joden en moslims.

Nederland doet zaken met alle fascistische en nationaalsocialistische staten die in deze opinie zijn genoemd, net als de rest van de wereld. Dus met staten die in ruil voor macht en geld, ruim 3 miljard mensen onderwerpen aan hun systeem. Dat gegeven an sich is al schrikken. Toch voelen deze landen niet als Hitler-Duitsland of Mussolini-Italië. Dat komt omdat de huidige fascistische en nationaalsocialistische staten zijn erkend. Net als Israël en in mindere mate Palestina. Niemand gaat vrijuit in het Israëlisch-Palestijns conflict, want één ding is zeker: een demarkatie van het fascisme en nationaalsocialisme is moeilijk te beredeneren. Hoe meer kinderen de dupe worden van of sterven door conflicten, hoe beter een demarkatie in mijn ogen wél zichtbaar wordt.

Als u Wit Licht nog niet heeft gezien, dan is dat een aanrader.

Meer lezen van Hans Sluijter:
* Onderzoek over mislukte projecten
* Afhankelijkheidsrelatie
* Vergaderverzinsels
* Duivelsdriehoek
* Geen verantwoording door verantwoordelijken
* Goedgezind
* Hoge ambtenaren laten docenten in Tanzania hun kinderen lynchen
* Systeemdenken in kwadranten
* Onderzoek jongeren over statistiek ontwikkelingslanden
* Salarissen directeuren goede doelen (part 2)
* Salarissen directeuren goede doelen (part 1)
* Mijn pendulum met Prof. Dr. Gerrit Huizer
* Ontwikkelingsorganisaties leveren geen bewijzen
* Abraça-me (Omhels me dan); Ter nagedachtenis aan Eef
* Nostalgie anno 1984: voedseltransport naar Polen
* Kinderarbeid in de koekjesfabriek (PR-shoppen met Kidsrights)
* ‘Canned hunt’, kat in het bakkie
* De geheime roze formulieren van Minbuza
* Circulatiesnelheid; een nieuwe stelling voor ontwikkelingseconomie
* De verwoesting van het regenwoud of het koraalrif?
* De Agendatheorie
* De Mangoboom
* Westen rooft ontwikkelingslanden leeg van zijn goud
* Nelson Mandela en Thabo Mbeki beticht van genocide
* Geboortebeperking in Nederland?
* Verslag fraude NOVIB en SACCS

Gepost op: Updaid - nieuws over ontwikkelingslanden

OPINIE: Demarkatie van het fascisme en nationaalsocialisme

Gepost op: Updaid - nieuws over ontwikkelingslanden

Jan Pronk over WRR-rapport: Ontwikkeling is meer dan modernisering

1. Wanneer beschouwen jullie een project als mislukt?
Eerst even een korte inleiding: FMO is als ontwikkelingsbank eigenlijk niet te vergelijken met NGO’s: wij verlenen geen projecthulp en ontvangen geen overheidssubsidie. FMO verstrekt leningen en andere financiële producten aan bedrijven in ontwikkelingslanden die (nog) geen toegang hebben tot commerciële financiering. De zakelijke relatie met onze klanten – ondernemers in ontwikkelingslanden – maakt dat wij wezenlijk anders opereren dan NGO’s. Wij geloven dat klassieke ontwikkelingshulp en het steunen van de private sector in ontwikkelingslanden complementair zijn aan elkaar.

Sinds 2005 houdt FMO de Equator Principles – een richtlijn voor de financiële wereld voor milieu en sociale project financiering – aan voor alle projecten, ook diegene die niet onder de richtlijn vallen. Voorafgaand aan het verstrekken van een financiering inventariseert FMO wat deze aan economische, sociale en milieu impact zal hebben. Na vijf jaar wordt de impact geëvalueerd of zodra de financiering beëindigd wordt. Wanneer een project op investeringsniveau als mislukt wordt bestempeld, kan dat bijvoorbeeld liggen aan de verwachting dat FMO zijn investering niet volledig zal terugkrijgen vanwege terugbetalingsproblemen. Een onvoldoende resultaat op ontwikkelingsgebied kan bijvoorbeeld komen doordat een klant niet blijkt te voldoen aan de standaarden op sociaal- en milieugebied waar voorafgaand aan de financiering afspraken over zijn gemaakt met deze klant.

2. Hoeveel procent van jullie projecten, schat u in, halen de doelen niet?
Gemiddeld behaalde 8% van de projecten niet het gewenste investeringsresultaat. 19% van de projecten had een ontwikkelingsresultaat dat niet naar verwachting was. Projecten worden als succesvol beschouwd als ze een goede bijdrage leveren aan economische groei en ontwikkeling van de private sector in ontwikkelingslanden, en voldoen aan milieu- en sociale duurzaamheidsvoorwaarden. Onze visie is dat florerende bedrijven en financiële instellingen in ontwikkelingslanden als motor fungeren voor duurzame groei in hun land.

3. Rapporteert u hierover? Hoe?
FMO rapporteert over evaluatiebevindingen in haar jaarverslag en middels een beknopt jaarlijks evaluatierapport, dat beschikbaar is op onze website.

4. Vindt u het moeilijk om openbaar over mislukte doelen te spreken? Waarom wel/niet?
FMO opereert vaak in landen waar de financiële sector nog in de kinderschoenen staat of waar te vaak politieke onrust voorkomt om al een gezond investeringsklimaat te hebben opgebouwd. Die markten hebben sowieso een hoger risicoprofiel, daarom is er vaak ook tekort aan commerciële banken die financiering kunnen verstrekken aan alle ambitieuze ondernemers die hun bedrijf willen laten groeien. In dat kader geven mislukte investeringen ons onder andere inzicht in hoe we onze producten en diensten beter kunnen laten aansluiten op de behoeften. Daartoe hebben we bijvoorbeeld een lessons learned database in het leven geroepen, die door FMO medewerkers wordt geconsulteerd wanneer ze bezig zijn een nieuwe klant aan te trekken, om ervoor te zorgen dat er rekening wordt gehouden met de lessen uit het verleden.

5. Welke balans kunt u opmaken als u alle plussen en minnen bij elkaar optelt: heeft uw hulp dan zin(geving) gegeven? In welke mate?
FMO gelooft sterk in het stimuleren van de private sector waardoor werkgelegenheid wordt gecreëerd en mensen kunnen voorzien in hun eigen onderhoud. Daarnaast dragen bedrijven belasting af, waarmee de overheid kan investeren in bijvoorbeeld onderwijs en gezondheidszorg. De balans opmakend leveren FMO’s financieringen als geheel een sterk positieve bijdrage aan ontwikkeling. Bovendien kunnen we door het positieve rendement van onze investeringen ieder jaar weer in nieuwe bedrijven investeren waardoor we onze ontwikkelingseffecten van jaar tot jaar vergroten.

Relevante FMO documentatie:
* Jaarverslag FMO 2009
* Evaluatierapport 2009/2010
* Webcast presentatie Management Board jaarcijfers FMO 2009
* Evaluatie van de Inspectie Ontwikkelingssamenwerking en Beleidsevaluatie (IOB) van het Infrastructure Development Fund (voorheen LDC of MOL-fonds), een van de fondsen die FMO voor het Ministerie van Buitenlandse Zaken beheert. Hiermee doet FMO investeringen in infrastructuur in de Lage Inkomenslanden. De conclusie van het onderzoek is dat onze investeringen uit dit fonds een significante invloed (impact) op infrastructuur, economische ontwikkeling en armoedevermindering hebben gehad in de Minst Ontwikkelde Landen en
de beleidsreactie hierop van voormalig Minister Koenders.

Gepost op: Updaid - nieuws over ontwikkelingslanden

Aansluitende reactie op opinie Hans Sluijter: FMO

Drs. Hans R.J. Sluijter
Voorzitter Updaid
hans@updaid.nl

Het werd weer eens tijd voor een onderzoek en dus stortte ik mij weer in de NGO-wereld. Zoals u van mij gewend bent, zijn de resultaten soms teleurstellend en krijgen enkele organisaties een ereplaats op de schandpaal.

Deze keer benaderde ik 10 Belgische en 10 Nederlandse NGO’s met een aantal prangende vragen. Het doel was niet alleen om antwoord op de vragen te krijgen, maar ook om te bezien hoe open NGO’s zijn, hoe kwetsbaar ze zichzelf durven op te stellen en hoe bereikbaar ze zijn voor een doodgewone sterveling (de burger). Deze keer heb ik een selectie gemaakt bestaande uit slechts enkele grotere of meer bekende organisaties, aangevuld met kleine en minder bekende NGO’s.

Ik legde de 20 NGO’s het onderstaande verhaal met vragen voor:

Studies van de Wereldbank tonen aan dat een kwart tot eenderde van alle interventies (lees: projecthulp) niet goed loopt of mislukt. Dat is ook zo in Nederland en in België. Dit feit wordt onderschreven door hoogleraren en politici.

Persoonlijk ben ik van mening dat het niet erg dat eenderde van de projecthulp mislukt, indien we er maar open dialoog mee zoeken zodat we kunnen leren. Geen leren zonder reflectie. Hopelijk streeft u dit ook na.

Mijn vragen aan uw organisatie zijn:
1. Wanneer beschouwen jullie een project als mislukt?
2. Hoeveel procent van jullie projecten, schat u in, halen de doelen niet?
3. Rapporteert u hierover? Hoe?
4. Vindt u het moeilijk om openbaar over mislukte te doelen te spreken? Waarom wel/niet?
5. Welke balans kunt u opmaken als u alle plussen en minnen bij elkaar optelt: heeft uw hulp dan zin(geving) gegeven? In welke mate?

De vragen lijken mij reëel en legitiem. Nu de antwoorden.

Ik begin met de negatieve uitslagen. Zeven organisaties hebben op herhaaldelijk verzoek niet willen antwoorden. Deze zijn:

• Nederland: XminY, Aqua for All, Tropenbos, Netherlands Centre for Indigenous People;
• België: Tearfund, Trias, Fos – Socialistische Solidariteit.

Je zou kunnen denken dat als je niet antwoord, dat je niets verkeerd kunt doen. Niet in mijn denken. Ik ga er van uit dat deze organisaties geen antwoord KUNNEN geven, gewoonweg omdat ze mijn belastinggelden niet verantwoorden. Helaas bestaat er geen inspectiedienst voor ontwikkelingssamenwerking, maar ik zou de genoemde organisaties graag chirurgisch willen ontleden. Het is zielloos en in mijn ogen een vorm van mismanagement dat je legitieme vragen niet in een open platform wilt bespreken. Je neemt de burger daarmee niet echt serieus en dat is kleinerend. Ik slaak een diepe zucht, troosteloos en vermoeiend.

Een zevental organisaties gaven wel een reactie maar vonden dat ze niet paste in dit onderzoek. Dientengevolge meende ze dat ze niet mee hoefde te werken aan het onderzoek. Redelijk of vluchtgedrag? Ik geef een opsomming van hun argumenten. Het eerste bulletpoint is steeds de reactie die ik terug mocht ontvangen, het tweede betreft mijn commentaar.

NEDERLAND

FMO
• ‘Je verzoek antwoord te geven op een aantal vragen kwam bij mij terecht. FMO heeft transparantie hoog in het vaandel dus we hebben er geen problemen mee antwoord te geven op je vragen. Ik wil daarbij wel aangeven dat wij niet als hulporganisatie in de zin van NGO’s te definiëren zijn en dus ook niet aan projecthulp doen. FMO is een publiek-private samenwerking, met 51% van de aandelen in handen van de Staat en 49% bij private bedrijven. We hebben geen donateurs zoals NGO’s en hoewel we geen winstoogmerk hebben, leveren onze investeringen wel rendement op dat vervolgens wordt geherinvesteerd in ontwikkelingslanden. FMO gaat uit van een zakelijke relatie met haar klanten – bedrijven in ontwikkelingslanden en opkomende markten – op een gelijkwaardige manier.’

• Ik heb FMO toch verzocht de vragen te proberen te beantwoorden, maar er volgde geen reactie. Dat bevreemd mij. Op hun website staat: ‘We believe in practicing what we preach, so we implement the same governance standards we expect from our clients. (…)Thanks to an extensive partner network, built up over more than 30 years, we have rooted ourselves in both the developing countries and the sectors with which we work. Cooperation with partners also mobilizes more funding than any single investor could provide alone.’ Geen idée hoe de gelden dan worden geherinvesteerd, wie dat doet en hoe dat gecontroleerd wordt. De hele reactie van FMO ruikt naar een behoefte voor meer onderzoek. In hoeverre is ‘ontwikkelingshulp’ een side dish en in hoeverre een core business?

Inmiddels heeft FMO een meer gedegen antwoord ingestuurd en dat kunt u HIER lezen.

Rode Kruis
• ‘Begin juni verschijnt het jaarverslag over 2009, ik denk dat dat u een aardig beeld geeft en uw vragen voor een belangrijk deel beantwoordt.’

• Lekker makkelijk. Verwijs me maar naar een boek vol met oneliners en niet onderbouwde data. Hier neem ik geen genoegen mee. Het is voor een dergelijke organisatie niet normaal dat ze zo omgaan met fondsen en gegevens.

AgroMisa
• ‘Allereerst wil ik zeggen dat Agromisa geen hulporganisatie is, maar een informatienetwerk op het gebied van praktische landbouwkundige en daaraan gerelateerde kennis en ervaringen. (…) Agromisa rapporteert over specifieke deelprojecten aan bedrijven en/of organisaties die daaraan hebben meebetaald. Verder wordt er jaarlijks een externe audit gedaan. Voor de duidelijkheid, Agromisa heeft geen meerjaren subsidie, dus we dienen onze eigen broek op te houden middels concrete output (ca 6 nieuwe titels per jaar en een gemiddelde afzet over de laatste 5 jaar van zeker 30.000 boeken per jaar). De vraag of ons werk zin heeft houdt ons zeker bezig en gezien de teruglopende aandacht in Nederland voor kleinschalige landbouw elders in de wereld en het verdwijnen van echte expertise maakt het verder ontwikkelen van onze werkzaamheden vanuit Nederland wel steeds moeilijker. Vandaar wordt gekeken wat er ter plaatse kan worden gedaan. Zoals je ook wel hebt kunnen constateren verloopt de subsidieverlening via consortia die enkel voor het geld met elkaar gaan samenwerken. Bij een negatieve beoordeling van de programmavoorstellen vallen de meeste van deze consortia uiteen. Landbouwontwikkeling staat in het Nederlandse ontwikkelingsbeleid niet meer op een hoge plaats in het prioriteitenlijstje.’

• Wellicht heb ik deze NGO verkeerd geselecteerd, maar hun missie betreft (aldus hun website): Agromisa works to improve the livelihoods of small-scale farmers, mainly in rural areas in the South, by improving their access to practical information about sustainable agricultural. In mijn ogen ben je dan wel een hulporganisatie. Tja, ik vind dat semantisch redetwisten. Geen idee wat de organisatie nu wel of niet doet.

BELGIË

Pax Christi
• ‘Dat zijn boeiende vragen. Maar Pax Christi International valt niet onder de categorie van projectorganisaties m.b.t. humanitaire hulp. Daarom kan ik jouw vragen niet beantwoorden.’

• Dat is vreemd. Op hun website staat onder het kopje WHAT IS PAX CHRISTI?: Pax Christi International is a non-profit, non-governmental Catholic peace movement working on a global scale on a wide variety of issues in the fields of human rights, human security, disarmament and demilitarisation, just world order and religion and violent conflict. Vluchtgedrag

VICNGO
• ‘Momenteel zitten we midden in een aanvraag voor een nieuw 3 jaren programma en dit krijgt uiteraard voorrang.’

• Nimmer meer wat van vernomen. Vluchtgedrag.

PHOS
• ‘PHOS is een kleine koepel organisatie met 1 project in het zuiden dat nog niet zolang bestaat. Wij zijn dus geen traditionele hulporganisatie en niet representatief om deze vragen te beantwoorden.’

• Ik daag u uit om hun website te bekijken www.phos.be. Ze doen zich veel groter aan. Het lijkt mij een typisch voorbeeld van een organisatie die zich naar buiten toe enorm graag willen profileren maar inhoudelijk niets kan presenteren. Het is exemplarisch voor steekhouder DRAAGVLAK in mijn theoretische kaders over de kwadranten en de duivelsdriehoek. Zo’n website met maar één project: dit klopt niet.

Amnesty
• ‘Ook al zijn wij geen ‘hulporganisatie’ in de betekenis van humanitaire of ontwikkelingsorganisatie, Amnesty International staat uiteraard stil bij het effect en de impact van haar acties. In maart 2010 werd de laatste hand gelegd aan het duurzaamheidsverslag van de Vlaamse afdeling van Amnesty International. Dit verslag gaat over het fiscaal en kalenderjaar 2009 en werd goedgekeurd op de Algemene Vergadering zaterdag 24 april 2010 in Brussel. Met dit verslag wil Amnesty laten zien dat zij een toonbeeld is van duurzaam ondernemen op alle domeinen van haar activiteiten en in haar interne structuur. In het verslag wordt niet alleen aandacht besteed aan economische aspecten, maar ook aan o.a. milieu, veiligheid, welzijn en een deugdelijk bestuur. Het duurzaamheidsverslag is gebaseerd op de richtlijnen van het GRI (Global Reporting Initiative).’

• Hier kan ik werkelijk waar helemaal niets van maken. Het antwoord begint met een vlucht, die vervolgens via een dwaalspoor wordt overruled. Waarom geven ze niet gewoon antwoord op mijn vragen? In een eerder onderzoek werkte ze ook al niet mee en ik begin twijfels te krijgen over het nut van deze organisatie in de samenleving en voor ontwikkelingslanden. Spijtig.

Organisaties die ik met recht verkeerd heb geselecteerd waren: Partos en Studio Globo.

Graag wil ik alle positieve inzendingen belonen, door ermee te eindigen.

NEDERLAND

Artsen Zonder Grenzen

Vraag 1
Een project is mislukt als we er niet in slagen om mensen in nood op tijd een goede oplossing bieden voor hun problemen. Het is overigens moeilijk om ‘mislukt’ te definiëren. Mislukt kan betekenen dat het ons niet lukt om toegang tot de bevolking te krijgen van de strijdende partijen in een conflict, zoals dat in 2009 in Sri Lanka het geval was. Of wanneer Artsen zonder Grenzen (AzG)uit een land wordt gezet, zoals dat in Darfur gebeurde. Het kan ook zijn dat de werkelijke behoeften van een bevolking anders zijn dan we hadden ingeschat. Toen AzG in 2004 in Manipur in India een project begon, waren wij ervan overtuigd dat malaria de meeste dringende medische behoefte was, dat bleek uiteindelijk een misvatting. HIV-AIDS bedreigde deze door een conflict geplaagde bevolking. Projecten kunnen soms ook niet aan AzG kwaliteitscriteria voldoen. Bijvoorbeeld wanneer we er niet in slagen om in een TB programma voldoende patiënten te genezen, zodat er kans op herinfectie in een bevolking bestaat. Als een project dreigt te mislukken proberen wij natuurlijk altijd correcties aan te brengen.

Vraag 2
Het is moeilijk aan te geven hoeveel projecten als mislukt, kunnen worden aangemerkt omdat de criteria niet eenduidig zijn, overigens zijn het overgrote merendeel van onze projecten succesvol. Wel rapporteren wij over toegangsproblemen en de kwaliteit van onze projecten in ons jaarverslag dat in 2009 nog de Transparant prijs ontving voor de volledige en transparante verslaglegging. Ook communiceren wij over onze resultaten met lokale autoriteiten door middel van periodieke rapportages.

Vraag 3 en 4
In het geheel niet, wij vinden dat we openhartig moeten spreken over onze successen en onze mislukkingen. Soms doen wij dat in reactie op vragen in andere gevallen doen wij dat proactief door bijvoorbeeld de uitkomsten van eigen onderzoek te presenteren. Een goed voorbeeld daarvan is bijvoorbeeld de studie naar het misbruik van hulp door strijdende partijen in Chad en Darfur. (http://www.odihpn.org/report.asp?id=3010)

Vraag 5
Wij zijn ervan overtuigd dat medische noodhulp zin heeft. Hulporganisaties redden jaarlijks duizenden levens en proberen bij te dragen aan een menswaardiger bestaan voor mensen in nood. Natuurlijk kan hulp soms onbedoelde effecten hebben, het kan corrupte regimes versterken, hulp komt soms niet bij de degenen terecht die die hulp het hardste nodig hebben, daar zullen hulporganisaties ook kritisch zelf naar moeten kijken. Tegelijkertijd moeten de verwachtingen van hulp realistisch zijn, het draagt bij maar biedt veelal geen structureel oplossingen voor problemen.

Stichting Vluchteling

Vraag 1
We beschouwen een project als mislukt als er (ondanks alle investeringen en inspanningen) geen resultaten zijn behaald. Bij een project gaan we uit van een x-aantal mensen die we kunnen helpen. Indien de beoogde doelgroep bij lange na niet bereikt wordt zoals voorzien, dan beschouwen we een project als mislukt.

Vraag 2
Doelen zijn bij Stichting Vluchteling gerelateerd aan het aantal te helpen mensen en de kwaliteit van de hulpverlening. Stichting Vluchteling hanteert strenge procedures, monitoring- en controle mechanismen. Hierdoor zijn we continue op de hoogte van het verloop van door ons gesteunde projecten en kan (indien nodig) tijdig worden bijgestuurd. Door strenge criteria vooraf wordt voorkomen dat we kansloze projecten of projecten van slechte implementerende partners financieren. Hierdoor komt het eigenlijk nooit voor dat projecten grotendeels mislukken of de gestelde doelen niet gehaald worden.

Wel komt het natuurlijk voor dat doelen slechts gedeeltelijk behaald worden, maar dat zien we dan niet zomaar als een mislukt project. Binnen een dergelijk project zijn er vaak nog veel dingen die wél goed zijn gegaan, en zijn veel vluchtelingen en/of ontheemden wél geholpen.

Stichting Vluchteling is actief in fragiele staten en conflictgebieden, daardoor kunnen er soms omstandigheden zijn waardoor projecten (door externe omstandigheden) niet uitgevoerd kunnen worden volgens plan. Bijvoorbeeld in Darfur, waar vorig jaar twaalf hulporganisaties door het Soedanese regime binnen een week het land moesten verlaten.

Vraag 3
Stichting Vluchteling is ISO-gekwalificeerd en legt binnen vastgestelde procedures continue schriftelijke verantwoording af (aan haar Bestuur en Raad van Toezicht, aan het Centraal Bureau Fondsenwerving, aan backdonoren, aan accountants, aan ISO). Indien een project zou mislukken of gedeeltelijk niet (meer) kan worden uitgevoerd, vordert Stichting Vluchteling de door haar beschikbaar gestelde middelen terug. In rapportages naar controlerende instanties en in het jaarverslag wordt systematisch aandacht besteed aan eventuele knelpunten binnen projecten en aan projecten die anders zijn gelopen dan gepland.

Daarnaast evalueren we de hulpverlening ook. Dit laten we doen door externe, onafhankelijke experts, die hiervoor ook onze ‘doelgroep’ benadert (voor zover mogelijk als het om vluchtelingen gaat) .Verbeter- en leerpunten worden dan meegenomen bij de uitvoering van toekomstige projecten.

Vraag 4
Nee, Stichting Vluchteling is hier zo transparant mogelijk over. Echter, zoals hierboven gesteld doen we er alles aan om mislukkingen zoveel mogelijk te voorkomen. Ook proberen we eventueel mislukte doelen aan te grijpen om er van te leren. Daarnaast moet worden opgemerkt dat mislukte doelen altijd in een context moeten worden geplaatst en vaak niet op zichzelf kunnen worden gezien. Bijvoorbeeld een laag bezoekersaantal in een medische post, omdat blijkt dat een kilometer verderop een andere organisatie (tegen de nationale procedures in) plotseling gratis medische zorg verstrekt. Of een tegenvallend resultaat van een agrarisch programma omdat dat jaar de regen tijdens het regenseizoen is uitgebleven.

Niet-voorziene omstandigheden spelen een grote rol in noodhulp in oorlogsgebieden. In die zin gaat het bij noodhulp (en ook bij wederopbouw) veel meer om korte termijn doelstellingen die nogal afwijken van langdurige ontwikkelingssamenwerkings-projecten,

Vraag 5
Stichting Vluchteling werkt in conflictlanden, in buurlanden van conflictlanden en altijd met kwetsbare bevolkingsgroepen (vluchtelingen en ontheemden). In die context zijn de noden van mensen vaak erg groot. Onze projecten hebben absoluut zin omdat ze voor veel mensen het verschil maken tussen wel of niet toegang tot medische zorg, wel of niet een dak boven het hoofd, wel of niet een maaltijd hebben, wel of niet de mogelijkheid kinderen naar school te sturen enz. Vaak gaat het hier toch om een kwestie van leven en dood. Elk mens dat je helpt of redt is goed, dat zijn andere afwegingen dan bij het reguliere lange termijn projecten werk.

BELGIË

Louvain Cooperation au Développement

Wij zijn inderdaad een Franstalige NGO, met weinig of geen activiteit in het Vlaamse gedeelte van België en, helemaal geen acties in Nederland. (Onze excuses dus voor de taalfouten in deze e-mail)

Als NGO verbonden aan de Université Catholique de Louvain zit het in onze genen van objectief en wetenschappelijk te onderzoeken of een project een sukkes is of niet, en wat de redenen daarvoor zijn. Wetenschappelijk (sociaal wetenschappen) omgaan met ontwikkelingsvragen is voor ons essentieel. Hieronder vindt u onze reacties op de vragen die u stelt.

Vraag 1
We hebben intern geen definitie daarvoor maar wel procedures voor de evaluatie van onze projecten:
• Voor elk project worden resultaten en activiteiten omschreven, verbonden aan een set van indicatoren. Die indicatoren worden formeel jaarlijks opgevolgd. De project verantwoordelijk volgt dit wel van dichterbij, maar niet formeel.
• Elke 3 jaar is er ook een externe evaluatie voorzien. Dit dient dan om de strategie van de 3 volgende jaren op poten te zetten.

Een van onze specificiteit is ook dat we niet werken op basis van een oplossing / methode / technologie die we overal ter wereld willen verspreiden. Wij verkiezen een lange termijn aanwezigheid in een regio en een aanpassing van onze projecten aan de noden ter plaatse.

We werken dus wel in een perspectief van perpetuele verbetering van de projecten en niet zozeer in een definitie van categorisering in goede of slechte projecten.

Vraag 2
Het is, zoals hierboven geschreven, moeilijk een cijfer daarop te plakken, maar onze schatting van projecten die hun doel onvoldoende halen (het is uiteraard niet zwart of wit), zou rond de 15 % zijn.

Vraag 3
Ja, wij rapporteren aan onze geldschieters. Wij rapporteren niet daarover aan de grote publiek. Reden daarvoor is dat wij de nodige tijd en uitleg kunnen geven aan grote donateurs. Dit is veel moeilijker naar het groot publiek toe.

Vraag 4
Ja, zie antwoord 3.

Vraag 5
We zijn uiteraard ervan overtuigd dat onze acties zinvol is en het verschil heeft gemaakt voor de bevolkingen betrokken bij onze projecten. Wij zien elke dag mensen die dankbaar zijn omdat een dokteur beschikbaar is geweest voor de familie, omdat er minder problemen zijn met de stockage van de granen en dus meer te eten valt… Langs de andere kant, inciteert intellectuele eerlijkheid ons tot een zekere voorzichtheid en modestie ten opzichte van de lange termijn resultaten van onze projecten, en breder gezien tot de resultaten van ontwikkelingsamenwerking. Er zijn zodanig veel aspecten (politisch, macro-economisch, geopolitisch) met een zeer hoge impact op de socio-economische ontwikkeling van een land en die totaal “out of scope” zijn in onze projecten dat de resultaten relatief zijn.

De eerste regio waar wij aanwezig zijn geweest is zuid-Kivu (RD Congo). Daar zien wij dat, dankzij onze projecten, beschikbaarheid is van een ziekenhuis… Maar we weten ook dat een oorlog alles in een knipoog kan laten verdwijnen.

Oxfam Solidariteit

Oxfam-Solidariteit werkt met zeer complexe processen. Zowel bij het uitvoeren van noodhulp-projecten als programma’s wordt het hoofd geboden aan zeer uiteenlopende aspecten van ontwikkeling. Via de integratie van een doorgedreven risicobeheer in de planning van projecten en programma’s probeert onze organisatie in te spelen op mogelijke gebeurtenissen die het behalen van de geformuleerde doelstelling kunnen bedreigen. Met andere woorden, we proberen zo goed als mogelijk het mislukken van het project te vermijden.

Toch gebeurt het dat projecten of programma’s ontsporen en soms mislukken. Hoe we daar als organisatie mee omgaan hangt sterk af van wat de oorzaak is van de mislukking, wie welke verantwoordelijkheid daarin draagt en of er bijsturing mogelijk is.

In onze externe communicatie spreken we zowel over mislukkingen als over fouten. Toch zijn er voorbeelden van waar we het grote publiek informeerden over mislukkingen, bijvoorbeeld over het falliet van Socra, een coöperatieve vennootschap voor kleine koffieproducenten in El Salvador of hoe Oxfam omging met fouten binnen het beheer van de Tsunami-respons. Transparantie in onze communicatie naar het grote publiek is zeer belangrijk. Om die reden publiceren we dan ook alle evaluatieverslagen van onze projecten op onze website. Eind 2007 publiceerden we een Globo (ons driemaandelijks tijdschrift) over het thema “Verantwoording Afleggen” (zie onze publicatie rond Transparantie: http://www.oxfamsol.be/nl/IMG/pdf/Globo20web_NL_.pdf). Hierin kan u zeker meer informatie vinden.

Naast externe communicatie is ook belangrijk hoe mislukkingen binnen het organisationeel leerproces aan bod komen en hoe daarover met de desbetreffende financierders wordt gecommuniceerd. Jaarlijks rapporteren we aan de financierende overheden over de vooruitgang van programma’s en projecten. In deze rapporten wordt stilgestaan bij de resultaten die wij als organisatie willen behalen en deze worden in het licht gehouden van de gewenste verandering.

In deze rapportering bestaat voldoende ruimte om kritisch na te denken over hoe de projecten en programma’s zich ontwikkelen en of Oxfam-Solidariteit haar resultaten heeft behaald en om bij te sturen waar nodig. Tijdens rapportering worden concrete lessen getrokken om gemaakte fouten te vermijden of om goede praktijken in het licht te stellen. Ook lokale partnerorganisaties worden gestimuleerd om interne leerprocessen te versterken.

Uiteraard blijft de vraag hoe met mislukkingen of fouten wordt omgegaan sterk gelinkt met de cultuur van de organisatie. Daar waar mislukkingen enkel afgestraft worden, zal geen ruimte bestaan om uit fouten te leren. In onze organisatie proberen we zoveel mogelijk feedback-loops te organiseren om kritische reflectie te stimuleren en het leren te bevorderen.

Conclusie
Ik moet even teruggrijpen naar het doel dat ik in de inleiding heb verwoord. Het doel was niet alleen om antwoord op de vragen te krijgen, maar ook om te bezien hoe open NGO’s zijn, hoe kwetsbaar ze zichzelf durven op te stellen en hoe bereikbaar ze zijn voor een doodgewone sterveling (de burger). Het is eeuwig zonde dat sommige organisaties niet meewerken, redenen aangeven dat ze niet in het onderzoek passen of met halfklare antwoorden komen. Het bestaansrecht van deze organisaties valt daarmee weg. Het zijn legitieme vragen geweest en ik kan alleen maar concluderen dat sommige NGO’s niet open durven te zijn en onbereikbaar zijn. Daarmee vervalt hun legitieme plaats in de samenleving. Er is in mijn ogen geen bestaansnut als je niet wilt communiceren. Ik had een andere manier van methoden van onderzoek voor ogen, namelijk het werken van geëtiketteerde antwoorden. Helaas waren er te weinig volwaardige respondenten om hier voor te kiezen. Derhalve heb ik er voor gekozen om de reacties letterlijk weergegeven.

Vier organisaties zagen sport in de vragen, te weten Artsen Zonder Grenzen, Vluchtelingen, Louvain Cooperation au Développement en Oxfam Solidariteit. Het gaat me niet zozeer om de kwaliteit van hun antwoorden, maar veeleer of ze het aandurven een opzetje te maken op confronterende vragen. En dat hebben ze gedaan. Het is toch heerlijk om hun verhaal naast elkaar te lezen? Het gaat er om dat je elkaar opzoekt en in dialoog met elkaar raakt. De verhalen van de vier organisaties dragen daar aan bij. Dat vind ik ontwikkeling. Dat vind ik samenwerking.

Meer lezen van Hans Sluijter:
* Afhankelijkheidsrelatie
* Vergaderverzinsels
* Duivelsdriehoek
* Geen verantwoording door verantwoordelijken
* Goedgezind
* Hoge ambtenaren laten docenten in Tanzania hun kinderen lynchen
* Systeemdenken in kwadranten
* Onderzoek jongeren over statistiek ontwikkelingslanden
* Salarissen directeuren goede doelen (part 2)
* Salarissen directeuren goede doelen (part 1)
* Mijn pendulum met Prof. Dr. Gerrit Huizer
* Ontwikkelingsorganisaties leveren geen bewijzen
* Abraça-me (Omhels me dan); Ter nagedachtenis aan Eef
* Nostalgie anno 1984: voedseltransport naar Polen
* Kinderarbeid in de koekjesfabriek (PR-shoppen met Kidsrights)
* ‘Canned hunt’, kat in het bakkie
* De geheime roze formulieren van Minbuza
* Circulatiesnelheid; een nieuwe stelling voor ontwikkelingseconomie
* De verwoesting van het regenwoud of het koraalrif?
* De Agendatheorie
* De Mangoboom
* Westen rooft ontwikkelingslanden leeg van zijn goud
* Nelson Mandela en Thabo Mbeki beticht van genocide
* Geboortebeperking in Nederland?
* Verslag fraude NOVIB en SACCS

Gepost op: Updaid - nieuws over ontwikkelingslanden

OPINIE: Onderzoek over mislukte projecten

Gepost op: Updaid - nieuws over ontwikkelingslanden

‘Nederland heeft een naam hoog te houden’

Steven Vromman

Het lijkt wel of ons landje op een andere planeet ligt. Een planeet waar geen milieuproblemen zijn, waar geen mensen op de vlucht zijn voor conflicten of honger, eentje waar energie en grondstoffen onbeperkt voorradig zijn. Tenminste dat is de indruk die je krijgt als je het politiek debat volgt. Aandacht voor wereldproblemen is helemaal verdwenen uit het politieke discours.

Waar gaan deze verkiezingen over? Naast het gebruikelijke rondje communautair schaduwboksen zijn de meest naar voren geschoven thema’s: besparingen, werk, concurrentie, koopkracht en pensioenen. Zowat alle partijen volgen daarbij unisono de mantra van de economische adviseurs en denktanks. We moeten besparen, we moeten met zijn allen harder, langer en flexibeler werken. Want enkel economische groei kan ons er bovenop helpen. Laat ons nu offers brengen om onze welvaart te beschermen. Halleluja.

Terwijl iedereen het over eens is dat we in een geglobaliseerde wereld leven lijkt het in deze verkiezingscampagne wel alsof de wereld verdwenen is.

Neem nu de opwarming van de aarde, misschien wel de grootste uitdaging van deze eeuw. Een punt in het politiek debat? Ach, daar liggen de mensen niet wakker van, daar kunnen we toch geen tijd aan besteden in debatten op televisie of radio. Ontwikkelingssamenwerking dan? 11-11-11 presenteerde deze week haar jaarrapport en een verkiezingsmemorandum. Iets van gemerkt op de tweeds en facebookberichten van de kandidaten? Zelfs de olieramp in de golf van Mexico die nu helemaal onbeheersbaar blijkt te zijn is nauwelijks de moeite om te vermelden. De enige diersoort die op electorale aandacht mag rekenen is het konijn, vooral als het wit is. Aan het alarmerend verlies aan biodiversiteit wordt geen kostbaar verkiezingsdrukwerk verspild.

Nochtans zou het wel eens kunnen dat in de volgende vier jaar er in de wereld een paar dingen gebeuren die voelbaar zijn in België, Vlaanderen en zelfs Brussel-Halle-Vilvoorde. Daarom heb ik enkele vraagjes voor de mensen die het land de volgende 4 jaar willen besturen.

Wat is jullie plan als de financiële crisis blijft aanhouden? Als bijvoorbeeld – een voorspelling van Bernard Lietaer – het systeem gewoon in elkaar zakt? Als de Euro verder onder druk staat en een reddingsoperatie nodig is waardoor de voorbije steun aan de banken een borrelhapje lijkt. Heeft de nationale bank in een of andere schuif een noodplan liggen? Welke voorzieningen zijn getroffen om ervoor te zorgen dat onze bevolking kan gevoed worden als er een probleem optreedt. We zijn nu erg afhankelijk van monoculturen, van veevoeder uit het Zuiden, van goedkope olie voor transport. Als er drie dagen geen vrachtwagens rijden zijn de rekken in de supermarkten leeg. Een virus bij de veestapel of een flinke droogte kunnen grote gevolgen hebben, ook voor onze voedselvoorziening. Hoe gaat onze regering dit aanpakken?

Welk plan hebben we voorhanden als we getroffen worden door een uitzonderlijk warme zomer, of als er iets misloopt met een boorplatform in de Noordzee. Wat als één of andere vulkaan met een lange naam wekenlang het vliegverkeer stillegt? Of, en daar durf ik niet te veel over nadenken, als er een probleem zou zijn met een van onze kerncentrales of die aan onze grenzen. Hebben we genoeg jodiumpilletjes of zal dit niet volstaan?

Wat gaan we doen als door een conflict tussen pakweg India en Pakistan, of Egypte en Soedan of Rusland en Oekraïne grote vluchtelingenstromen ontstaan, deels richting Europa. Gaan we het leger inzetten om de grenzen te bewaken of beschikt Fedasil over genoeg hotelkamers voor een kleine volksverhuizing?

Wat als tijdens de volgende regeerperiode de olieprijzen danig gaan stijgen, kunnen we dan nog garanderen dat er genoeg brandstof is voor onze energiecentrales en voor de 5 miljoen auto’s die in ons land rondrijden? Wat zullen de gevolgen zijn voor onze landbouw als pesticiden en meststoffen (gemaakt van olie) duur en schaars worden. Als de prijzen voor verwarming stijgen, zal onze regering iedereen dan maar energiecheques cadeau doen of staan we tegen dan genoeg windmolens in de Noordzee?

Dit zijn dingen waar ik wel eens van wakker kan liggen. Het zijn wellicht scenario’s die misschien wat vergezocht lijken en waarvan ik van harte hoop dat ze fantasie zijn en blijven. Daarom zal ik het nog even positief stellen: welke plannen hebben de kandidaten om ons land de volgende vier jaar de transitie te laten maken naar een olieonafhankelijke en energie-efficiënte samenleving met meer rechtvaardigheid en levenskwaliteit in een veranderde wereld.

Journalisten dit soort vragen willen stellen in een kopstukkendebat kunnen op mijn bijval rekenen. Voorzie echter iets meer dan 16 seconden voor de antwoord

Bron: MO*

Gepost op: Updaid - nieuws over ontwikkelingslanden

De wereld is verdwenen