Wat op viel tijdens dit onderzoek is dat evaluaties en (boekhoudkundige) rapporten volkomen gesloten zijn voor het publiek. Er is geen transparantie en de belastingbetaler kan totaal niet verifiëren wat er met zijn geld wordt gedaan. Een fraudegevoelige werkwijze. De evaluaties die de onderzoeker kon bemachtigen bleken ongecontroleerde weergaven van de werkelijkheid te zijn.

Op 27 augustus 2009 sloot Buza de zaak af met de mededeling dat ze de zaak niet kon onderzoeken. De feiten en personen die de onderzoeker aandroeg, zijn door Buza niet nagelopen. Minister Koenders gaat in zijn antwoord op de kamervragen niet in op de detailfeiten en getuigenverklaringen. Novib is na het klokkenluiden in 1998 nog 7 jaar doorgegaan met het doneren van geld aan de Indiase fakeorganisatie.

LATER DEZE WEEK ZAL EEN VERKORTE VERSIE VAN HET ONDERZOEK OP DE WEBSITE VAN UPDAID WORDEN GEPLAATST.

door Drs. Hans RJ Sluijter

Eerder publicaties over deze zaak bij Updaid:
* Ontwikkelingssamenwerking; geen controle op output
* Reactie op antwoorden kamervragen fraude Novib

Gepost op: Updaid - nieuws over ontwikkelingslanden

Fraudezaak Novib in doofpot

Recentelijk publiceerde Updaid dat MFO´s geen controles uitvoeren op output, zie ‘Ontwikkelingssamenwerking; geen controle op output’. Naar aanleiding van deze opinie zijn kamervragen gesteld die inmiddels zijn beantwoord door Bert Koenders, zie ‘Beantwoording vragen van het lid Boekestijn over output evaluaties van NGO’s’. Als reactie op zijn antwoorden publiceert Updaid de brief die op 12 juli 2009 aan Koenders is geschreven.

Geachte mijnheer Koenders,

De heer Boekestijn heeft naar aanleiding van mijn kritische uitlatingen kamervragen gesteld. U heeft hem inmiddels antwoord gegeven.

kenmerk 2009Z11390

Graag wil ik reageren op uw antwoorden.

Vraag 2:
U beweert dat Novib geen fraude pleegde, maar dat is wel degelijk zo. Mijn klokkenluiden in 1998 betrof met name het verzonnen getal van 50.000 bevrijde kinderen. Prof. J. evalueerde mijn uitlatingen in 1998 maar in 2009 heb ik contact met hem gehad. Hij schrijft mij: “I was not required to make visits all over India to make spot checks. Nobody started with the assumption that child labourers were not being rescued by SACCS/BBA and it was all a fake show, as it appeared to you.”

Vraag 3:
U beweert dat SACCS niet is geëvalueerd door een tweetal professoren waarbij sprake is van belangenverstrengeling. Dat is helaas wel zo. Prof. D. evalueerde SACCS in 2005, prof. J. in 1998. Ìk heb voor mijn onderzoek contact gezocht met enkele ex-werknemers van SACCS. Over prof. D. schrijft de ex-werknemer: “Prof. D. is a teacher in JNU (University New Delhi-red). She is wife of Prof. Z. who is also a teacher in JNU. Prof. Z. is assocated with Satyarthi since long. He has been running an NGO and has been taking projects from Satyarthi. Even during 1996-97 when I was working with SACCS, Prof. Z. was doing some project for SACCS. So you can understand the obvious nexus between Prof. Z., his wife Prof. D. and Satyarthi.”  Over prof. J. schrijft hij: “I definitely remember Prof. J. . He was from Varanasi in Uttar Pradesh. When I was working with SACCS in 1996-97, Prof. J. sometimes used to come to SACCS office in Delhi. Most probably he was at that time already retired from some college or university or perhaps from Kashi Vidyapeeth in Varanasi. I think , Prof. J. was personally quite close to Mr. Satyarthi. Prof. J. was also involved in some capacity, perhaps as a member, with a committee for rehabilitation of child labourers rescued from the carpet belt of Uttar Pradesh. This committe was formed for channelising the funds of a cosortium of donor agencies and it was working from SACCS office. Prof. J. was most probably also associated with Rugmark Foundation at the behest of Mr. Satyarthi. Apart from this, Prof. J. seemed to be also doing some paid research work for SACCS, like Prof. Z..”

Vraag 4:
Zie vraag 2.

Vraag 5:
U beweert dat in ontwikkelingslanden geen sprake is van nepbonnetjes. Helaas is dat wel zo, maar moeilijk hard te maken. In mijn periode bij SACCS heb ik mij hier niet hard voor gemaakt, mede omdat ik er geen toegang tot had. Wellicht kunt u wel beamen dat dergelijke onafhankelijk boekhoudkundige evaluaties achter gesloten deuren blijven. Niemand heeft er toegang toe. Er is geen controle door derden. Dit is ontzettend fraudegevoelig. Declaratiebonnetjes van ministers zijn meer openbaar dan de controle van miljoenen/miljarden aan ontwikkelingsorganisaties. Daarnaast zal menig ontwikkelingswerker uit ervaring bevestigen dat er serieuze twijfel moet zijn over de handel in nepbonnetjes. Bij boekhoudkundige controles worden geen vragen gesteld over de waarheid achter elk bonnetje. Neemt u van mij aan dat het een heuse industrie is in ontwikkelingslanden. Controle op output is broodnodig. Eigenlijk maakt het niet uit dat een voorzitter de 1000 bestelde toiletten uit Nederland inkoopt bij zijn familieleden, als die 1000 toiletten er maar staan. Er zou geen controle via bonnetjes moeten zijn, maar op hardware. Staan die 1000 toiletten er wel? Kortom; de focus moet anders zijn.

Vraag 6:
U beweert dat controles goed zijn. Ik kan alleen spreken over het geval SACCS. De evaluaties bevatten inderdaad kwantitatieve data. Maar dit zijn getallen die kwalitatief zijn overgenomen. Prof. J. en D. zijn overal bij SACCS langs geweest en daar zijn tabellen overhandigd die de professors op hun beurt hebben gepubliceerd. Dat is geen kwantitatieve data maar valt onder kwalitatieve data. Kwantitatieve data zijn prestatiecijfers die bewezen zijn. Ik heb in het geval van SACCS 0% kwantitatieve data of bewijsproef gezien. Ik heb Novib vragen gesteld over kwantitatieve evaluaties, maar ze kwamen niet verder dan het woord ‘experimenten’. Eigenlijk is het makkelijk voor u om te controleren: u neemt als steekproef 10 projecten ter hand en vraagt hen om kwantitatieve bewijsproef. Dus geen overgenomen tabellen, maar volgens de wetten van statistiek. Ik wed dat het antwoord ‘nul’ zal zijn. U kunt niet ontkennen dat MFO’s hier nog een hoop in te halen hebben en dat ze in het verleden op dit onderdeel een zware onvoldoende scoren.

Vraag 7:
De Rekenkamer, de Nationale Ombudsman en het IOB hebben mij alledrie per email meegedeeld dat ze Novib niet op output kunnen controleren omdat Novib geen overheidsinstantie is. Novib heeft leden en valt daarmee onder particuliere organisaties. En dat terwijl ze ‘medefinancieringsorganisaties’ heten. Daarmee hebben MFO’s een beschermde status. De enige relatie die Novib heeft met Buza/IOB en alle projecten, is boekhoudkundig.

Vraag 8:
Zie vraag 2 en 3.

Vraag 9 en 10:
U beweert dat u niet bereid bent alles grondig te onderzoeken en te evalueren. Dat is spijtig. Het is met name spijtig dat u deze conclusie trekt zonder mij aangehoord te hebben, omdat ik toch behoorlijke detailkennis heb in de zaak SACCS. Graag zou ik de zaak willen omdraaien. Kunt u aantonen dat er 50.000 kinderen zijn bevrijd door SACCS? Kunt u verklaren waarom er in één week tijd het getal van 30.000 bevrijde kinderen ineens werd afgerond naar 50.000 bevrijde kinderen? Voor het bevrijden van 20.000 kinderen heb je circa 90.000 mensen nodig voor onderzoek, organisatie, administratie, rehabilitatie. Er waren in die week slechts 50 man werkzaam bij Saccs en zij waren druk doende met de Gobal March Against Child Labour. Daarnaast heeft Novib zelf verklaart dat: “…NGO’s niet zelf mogen bevrijden in India. Zij kunnen alleen tips geven aan de daarvoor bevoegde instanties – het is aan die instanties om besluiten te nemen tot maatregelen en om die vervolgens uit te voeren.” Hopelijk bent u bereid uw mening te herzien omdat de details overwegend slecht zijn uitgewerkt in uw antwoorden. Het zou in het voordeel zijn van daadkracht, overzicht en effectiviteit.

Als laatste:
De zogenaamde bevrijde kinderen werden naar een rehabilitatiekamp gebracht, de Mukti Ashram. Daar zaten ‘slechts’ circa 40 kinderen van alle 50.000 zogenaamde bevrijde kinderen. Een ex-werknemer verklaart: “In 1996-97, there used to be very few children in the Ashram (rehabilitation centre) at Burari (Delhi) which was being run by SACCS. When the donor agencies representatives used to inform SACCS that they would be visiting the Ashram on certain dates, the SACCS officials used to send telegrams to the local activists in Bihar, M.P. and U.P. to anyhow bring a few children from villages so that SACCS can show them to the donor agency representatives as being rehabilitated in the Ashram.”
Ik heb in mijn rapport zelf de volgende verklaring afgelegd: “Op TV is in 1999 een uitzending van de Postcodeloterij waarin Reinout Oerlemans naar SACCS werd gestuurd om een check te overhandigen aan Kailash Satiarthy (voorzitter van SACCS). Voor de ogen van de camera werd een kind bevrijd. Het kind herkende ik als één uit de Mukti Ashram. Oerlemans overhandigde Kailash Satiarthy een cheque met erg veel geld.”

Hopelijk wilt u uw antwoorden herzien en toch een onderzoek starten zoals mijnheer Boekestijn heeft gevraagd.

Gepost op: Updaid - nieuws over ontwikkelingslanden

Reactie op antwoorden kamervragen fraude Novib

Een oude zaak van Novib uit 1998 legt de zwakte van ontwikkelingssamenwerking bloot want wat blijkt: ontwikkelingssamenwerking controleert geldstromen al decennia lang niet op output.

In 1998 pleegde Novib fraude door bewust een Indiase fakeorganisatie, die zich bezig hield met kinderarbeid en een wereldwijde mars tegen deze problematiek, te steunen om zodoende de goede (inter)nationale PR af te kunnen romen. De hulporganisatie werd door twee verschillende Indiase professors geëvalueerd, in 1998 en in 2004, maar zij waren beiden commercieel betrokken bij diezelfde organisatie. Ze kregen tevens de opdracht om de punten van kritiek na een klokkenluiden in 1998 in hun onderzoek te mijden. De zaak is echter nooit goed in het nieuws geweest, maar het bracht aan het licht dat er geen interesse in de output was, als de boekhouding maar klopte. In 2009 werd na 11 jaar het onderzoek in deze zaak afgerond. De belangrijkste highlights in deze zaak moeten breder getrokken worden over het hele OS-veld.

Ontwikkelingssamenwerking controleert op twee manieren. De eerste is boekhoudkundig. Maar in ontwikkelingslanden bestaat een heuse industrie van nepbonnetjes. De middenstand wordt makkelijk omgekocht. Een maandsalaris van een hoge overheidsfunctionaris ligt in India rond de € 200,–. De middenstand is met een paar euro zo in te palmen. Het weegt niet op tegen de tonnen tot miljoenen die hulporganisaties in ontwikkelingslanden ontvangen.

De tweede manier van onderzoek is kwalitatief. Het heeft dan meer iets weg van een scriptie. Broodje-aapcijfers van hulporganisaties worden gewoonweg als waarheid aangenomen, er volgen wat interviews, soms gepaard met suggestieve vragen en dat was het dan. Kwantitatief onderzoek moet het belangrijkste onderdeel van controle zijn. Als ik 100 toiletten bestel, maakt het mij in principe niet uit dat de voorzitter van een hulporganisatie ze bij zijn neef besteld, als die 100 toiletten er maar staan. Kwantitatief onderzoek kan voor 99% de output op een betrouwbare manier bewijzen. Medefinancieringsorganisaties kunnen niet één projectevaluatie presenteren waarbij de output bewezen is naar aanleiding van een representatieve a-selecte steekproef met een controlegroep. Dat betekent dat ze al decennia lang niet weten hoe gelden terecht komen. Voor een organisatie als Novib betekent dit dat € 200 miljoen op jaarbasis en € 2 miljard het laatste decennium klaarblijkelijk is ‘verdwenen’. Hetzelfde patroon is herkenbaar bij andere (financierings-)organisaties. Zelfs bij de EU in Brussel kan men niet vertellen hoe alle gelden voor de tsunamigelden zijn besteed en waar het is gebleven.

Dat de cultuur van denken over controles zo hardnekkig is blijkt wel uit het feit dat noch de Rekenkamer, noch Buza/IOB interesse had om deze bevindingen te toetsen. De medefinancieringsorganisaties genieten namelijk een beschermde status. Omdat ze leden hebben behoren ze niet tot een overheidsinstanties en hoeven ze niet op effectiviteit gecontroleerd te worden. Rapportages, evaluaties en onderzoeken worden achter gesloten deuren geschreven en besproken waarna ze in archieven bewaard worden totdat ze na zeven jaar worden vernietigd. Niemand die ze kan en zal lezen. Geheimschrijverij.

Conclusies en aanbevelingen
Het zijn uw en mijn belastinggelden die worden besteed. Binnen een mensenleven spendeert de overheid € 3000,- per persoon aan ontwikkelingshulp. Als je de gemiddelde vrije giften plus rente daarbij rekent, kom je uit op circa €10.000,-. In 50 jaar ontwikkelingshulp spendeerde Nederland circa € 100 miljard. Het is kwalijk te stellen dat er van dat geld (bijna) niets kwantitatief gecontroleerd is en dat we het moeten doen met woorden over zogenaamde boekhoudkundige rapporten die niemand mag lezen. Zelfs de relatie tussen Buza/IOB en medefinancieringsorganisaties lijken niets meer dan een boekhoudkundige relatie.

Illustratief is de oude fraudezaak van Novib waarbij eind jaren ’90 bewust een fakeorganisatie werd gesteund om zodoende de goede PR die van deze organisatie af kwam af te romen. Output en waarheid deed er niet toe. Er was geen ruimte voor kritiek en evaluaties werden op voorhand zo opgezet dat de uitslag bij voorbaat al in een voordeel zou uitpakken. Het lijkt een onbehoorlijke taakvervulling die je niet bij bestuurlijke verantwoordelijkheid zou verwachten. De verantwoordelijken hebben al die tijd in het zadel gezeten tot in de hoogste regionen. Het geeft aan hoe star de tunnelvisie is door er legitimiteit aan te geven. Alle Nederlandse OS-organisaties, en niet alleen Novib in het bijzonder, hebben hier iets uit te leggen.

Gepost op: Updaid - nieuws over ontwikkelingslanden

Ontwikkelingssamenwerking; geen controle op output

Wat is de ‘Bolsa Familia’?

De ‘Bolsa Familia’, of kortweg ‘Bolsa’ (subsidie), is door de regering Lula in 2003 ingesteld als deel van het sociale regeringsbeleid ‘Fome Zero’ (Geen Honger). Het is het grootste sociale subsidieprogramma ter wereld en bereikt 36 miljoen Brazilianen. Per jaar wordt er zo’n 2,5% van de totale regeringsuitgaven besteed aan de ‘Bolsa’. Het programma komt er in het kort op neer dat arme families financiële steun ontvangen op voorwaarde dat hun kinderen ingeënt worden en naar school gaan. Families met een inkomen tot 60 reais (zo’n 25 euro) per persoon per maand krijgen 62 reais per maand. Daarnaast krijgen ze voor elk kind een extra bedrag van 20 reais per maand. Families met een inkomen tussen de 60 en 120 reais per persoon per maand, kunnen aanspraak maken op de subsidie van 20 reais per maand per kind.

De voorwaarden voor het programma zijn voor alle families duidelijk en als blijkt dat zij hier niet aan voldoen, worden ze na een aantal waarschuwingen uit het programma gezet. Pas na 180 dagen kunnen zij opnieuw aanspraak maken op de ‘Bolsa’. De subsidie die maandelijks bij de bank kan worden opgehaald, staat bij voorkeur op naam van de moeder van het gezin. Dit is om er voor te zorgen dat het geld ten goede komt aan de familie en bijvoorbeeld niet wordt opgedronken door de vader. Van alle begunstigden van het programma is inderdaad 94% vrouw.  

Tot  de jaren ‘90 bestonden er sociale programma’s die zorgden voor eten en andere basisbehoeften maar vanaf de regering Fernando Henrique Cardoso (1995 – 2002) ontstonden er programma’s die subsidies verstrekken in plaats van eten uit te delen. Dit zorgt ervoor dat naast een inkomensverbetering van de families, ook de lokale economieën gestimuleerd worden. Met name in kleine stadjes in het noorden en noordoosten van Brazilië, daar waar meer dan de helft van de subsidies wordt betaald is het effect van de ‘Bolsa’ op de lokale economie inderdaad groot.

Het programma bestrijdt dus de honger in Brazilië en stimuleert op een hele directe manier dat kinderen naar school gaan in plaats van werken om mee te helpen het eten op tafel te krijgen. In binnen en buitenland wordt het programma geprezen maar er wordt ook de nodige kritiek op geuit. Al sinds de invoering van de ‘Bolsa’ zijn er discussies over de aard van het programma. Werkt de ‘Bolsa’ niet in de hand dat armen liever elke maand hun subsidie in ontvangst nemen in plaats van op zoek te gaan naar werk? Moet de regering er juist niet voor zorgen dat het de financiële onafhankelijkheid van haar bevolking stimuleert in plaats van haar afhankelijk te maken van een overheidssubsidie? Dit zijn geen impertinente vragen maar fundamenteel voor elk sociaal programma. 

Voor- en tegenstanders

De voorstanders van het programma beamen dat er nog vele uitdagingen in het verschiet liggen.  Maar wat zijn volgens hen de voordelen van het programma?

1. Armoede, honger en ongelijkheid zijn afgenomen in de afgelopen 5 jaar. Hierbij moet wel worden aangemerkt dat de ‘Bolsa’ geholpen werd door de verhoging van het minimumloon, van 200 reais per maand in 2003 toen Lula aantrad naar 415 reais (165 euro) in 2008
2. Er gaan meer kinderen naar school. Van de kinderen tussen de 7 en de 14 jaar is het aantal naar school gaande kinderen in de afgelopen 5 jaar met 3 procentpunt gestegen. In het noordoosten van Brazilië, waar de helft van de subsidies wordt uitgereikt, is dit aantal met 7 procentpunt gestegen.
3. Het helpt de vrouwen in hun emancipatiestrijd in het nog altijd machistische Brazilië. De subsidies staan op hun naam wat hen de controle geeft over dit deel van het gezinsinkomen.  Volgens economist Gabriel Hartung van het wetenschapsinstituut Fundação Getúlio Vargas speelt er nog een neveneffect. Het simpele feit dat zonder zijn familie het inkomen van de vader vermindert, werkt in de hand dat minder vaders hun gezin in de steek laten. Op deze manier helpt de ‘Bolsa Familia’ families dus bij elkaar te houden, niet uit liefde maar vanwege financiële redenen. Hartung zegt dat dit op de lange termijn helpt om de criminaliteit te verminderen. Verschillende studies tonen namelijk aan dat een opvoeding zonder vader de kansen vergroot dat kinderen de criminaliteit ingaan.
4. Het is een gericht programma: 80% van de financiële steun komt ten goede aan de armste 20% van de Braziliaanse bevolking.
5. Het vergroot het belang van administratieve processen en toezicht. De gemeenten zijn door het programma verplicht alle families te registreren en bij te controleren of de kinderen daadwerkelijk naar school gaan.

De belangrijkste bezwaren van de tegenstanders komen erop met name op neer dat het programma geen concrete lange termijn oplossing biedt voor het armoedeprobleem in Brazilië. De ‘Bolsa’ biedt geen reëel perspectief op een baan en daarmee ook niet op een (stapsgewijze) financiële onafhankelijkheid.  Afhankelijk van de duur van het programma, zal de subsidie gezien worden als een recht en voor frustratie zorgen als het programma wordt stopgezet.

Andere bezwaren hebben te maken met een gebrek aan toezicht en fraude. Als gevolg hiervan zou het programma de doelgroep, namelijk de armsten van de samenleving niet bereiken en ten goede komen aan velen die de subsidie niet nodig hebben. Vanwege ditzelfde gebrek aan toezicht, is het ook moeilijk te zeggen of de kinderen daadwerkelijk naar school gaan. 

Toekomst van de ‘Bolsa’

De voorstanders van de ‘Bolsa’ zien ook in dat er de komende jaren wel wat verbeteringen zullen moeten worden doorgevoerd zodat het programma een internationaal voorbeeld blijft, zoals de Wereldbank de ‘Bolsa Familia’ in april dit jaar noemde.

Eén van de grootste uitdagingen op dit moment is het bestrijden van kinderarbeid. Uit studies van IPEA (het Braziliaans Instituut voor Toegepast Economisch Onderzoek) blijkt dat arme kinderen nog steeds werken, ook al gaan ze naar school. Het geld dat ze op straat verdienen is vele malen meer dan de subsidie die maandelijks via de ‘Bolsa’ binnenkomt. In Brazilië zijn er 2,5 miljoen kinderen tussen de 5 en 15 jaar die werken en tussen 2006 en 2007 is dit aantal slechts met 0,3% verminderd. Het bedrag van de ‘Bolsa’ is dus te klein om de inkomsten uit kinderarbeid te kunnen vervangen.

Daarnaast staat er op de agenda dat het toezicht verbeterd moet worden en op deze manier fraude moet worden tegengegaan. Hoewel grote corruptieschandalen aan de ‘Bolsa Familia’ voorbij lijken te gaan, vindt fraude op kleine schaal veel plaats. Het kopiëren van de ‘Bolsa’ kaarten en het uitbetalen van de subsidies aan mensen die buiten het programma vallen komt veel voor. In Medeiros Neto in de staat Bahia werden er bijvoorbeeld subsidies uitbetaald aan 50 personen van de lokale elite, boeren en ondernemers. Dit betekent dat anderen, voor wie het geld bedoeld is, niets krijgen. De enige manier om dit soort fraudes tegen te gaan is het verbeteren van de sociale controle.

Een ander punt is de ongelijke koopkracht in de diverse regio’s in het land. Het tijdschrift ‘Epoca’ laat twee Braziliaanse huisvrouwen aan het woord over het programma. Rosilene, 35 jaar en ontvanger van de ‘Bolsa’ in de staat Pernambuco in het noordoosten van Brazilië ontvangt per maand 102 reais. Omdat haar man geen vaste baan heeft, is dit het enige geld waar de familie met 3 kinderen op kan rekenen. Bijna een maand lang kan zij haar gezin met dit geld onderhouden. Anders is het in het huis van Ana Luzia in de zuidelijke zone van de stad São Paulo. Zij ontvangt 122 reais om haar man en 5 kinderen te kunnen onderhouden. Alleen bij de slager geeft ze al 300 reais per maand uit. Een t-shirt dat zij in São Paulo koopt kost 20 reais, in het Noordoosten zou ze daar 7 reais aan kwijt zijn. Dit praktische voorbeeld laat zien dat de efficiëntie van het programma veel groter is in de kleinere steden en het binnenland dan in de grote steden. In de toekomst zal de hoogte van de subsidie dus geografisch gedifferentieerd moeten worden. 

Tot slot staat er op de agenda dat 2,5 miljoen armen aan het programma worden toegevoegd. Dit zijn mensen die volgens de berekening van de ‘Bolsa’ recht op de subsidie hebben. In Brazilië staan  veel mensen niet ingeschreven, hebben zelfs geen geboorteakte. Het land is zo groot en de infrastructuur in sommige delen van het land zo slecht dat dit nauwelijks te controleren valt. Zij maken dus officieel geen aanspraak op de subsidie omdat ze nergens staan ingeschreven. En als men wel van het bestaan afweet, spelen er soms ook praktische problemen mee. Dit was bijvoorbeeld het geval met de archipel Bailique in het noordoosten van Brazilië. 200 kilometer en 12 uur met de boot vanaf Macapá, wonen er zo’n 1000 personen in 32 gehuchten in extreme armoede. Dit jaar zijn er 587 families opgenomen in het programma. Waarschijnlijk zal het transport naar een bankfiliaal hen het grootste deel van het maandelijkse bijstand kosten. Het Ministerie van Sociale Ontwikkeling overweegt daarom andere betalingsmanieren. Op dit moment bestaan er echter geen plannen om het programma uit te breiden op de korte termijn. Vanwege de crisis zal de Braziliaanse regering 15 miljard reais minder belastinggeld binnenkrijgen dit jaar.

Brazilië is nog steeds één van de landen met de grootste inkomensongelijkheid ter wereld, het staat op de 11^de  plaats, na voornamelijk Afrikaanse landen. Naast het investeren in overheidssubsidies is een grote investering en verbetering van het publieke onderwijs van groot belang om het gat tussen arm en rijk kleiner te maken. Maar ondanks de beperkingen van de ‘Bolsa’ zijn er nu heel wat Braziliaanse kinderen die dankzij het programma naar school gaan en stiekem durven te dromen van een toekomst als vrachtwagenchauffeur of misschien zelfs wel arts. 20 jaar geleden konden hun ouders alleen maar dromen van een volle maag.

Gepost op: Updaid - nieuws over ontwikkelingslanden

5 jaar ‘Bolsa Familia’, een evaluatie

De verschillen tussen arm en rijk spelen zoals overal, ook in het onderwijs een grote rol. Het begint al bij de basisschool. De beste basisscholen zijn de betaalde privéscholen, hier krijgen Braziliaanse kinderen op een goed niveau les. Hun ouders tellen hier maandelijks een flink bedrag voor neer. Voor de families die niet over voldoende financiële middelen beschikken, is er de mogelijkheid om kinderen naar een publieke school te laten gaan. Buiten de slechtere fysieke omstandigheden van deze scholen, is het niveau van het onderwijs vaak buitengewoon slecht.

In grote lijnen geldt hetzelfde voor de middelbare scholen. Wie genoeg geld heeft, stuurt zijn kind naar een privéschool en is verzekerd van goed onderwijs. Net zoals op de publieke basisscholen, is ook de situatie op publieke middelbare scholen zorgwekkend. Er bestaan uitzonderingen maar deze middelbare scholen werken met een heel zwaar toelatingsexamen en een plekje op deze scholen is alleen voorbehouden aan 11 en 12-jarige slimmeriken van het land.

Op het niveau van het hoger onderwijs wordt de paradox van het Braziliaanse onderwijssysteem zichtbaar. Want de publieke universiteiten bieden beter onderwijs aan dan de betaalde privé universiteiten (enkele uitzonderingen daargelaten). Maar de publieke universiteiten werken met strenge toelatingsexamens die alleen te halen zijn als je een goede vooropleiding hebt gehad. En die goede vooropleiding, dat zijn nu juist de betaalde middelbare scholen. Dus veelal komen studenten op de betere gratis universiteiten uit een rijkere familie en hebben ze een dure vooropleiding gehad. Zo is het voor de armere gezinnen dus nauwelijks mogelijk om hun kinderen te laten studeren.

Problemen publiek vooronderwijs

Om het vooronderwijs beter op de universiteit aan te laten sluiten is het dus van belang dat de problemen waar het publieke onderwijs mee kampt worden aangepakt. Afgelopen week stond er in de krant een artikeltje over deze problemen. Als belangrijkste punt werd er genoemd dat de voorbereiding en vooropleiding van de leraren tekort schiet. Om in Brazilië op een publieke school les te mogen geven, moet je een ‘concurso’ afleggen, een groot examen. Maar om dit examen te halen heb je in bepaalde gemeenten niet eens een afgeronde hogere opleiding nodig. Daarnaast zijn de opleidingen die voorbereiden op het beroep van leraar, erg theoretisch en gebeurt het vaak dat een afgestudeerde leraar nog nooit voor een klas heeft gestaan.

Als nummer twee werden infrastructurele problemen genoemd. Klaslokalen zijn namelijk veelal ongeschikt om les te geven. Met name in de staten in het noordoosten van Brazilië wordt er vaak les gegeven in woonhuizen. In Araçi in Bahia, heeft één van deze ‘schooltjes’ de bijnaam ‘slangenhuis’ omdat er regelmatig slangennesten gevonden worden. Sportvelden en bibliotheken zijn er nauwelijks en toegang tot het internet is een privilege. In João Dias in de staat Rio Grande do Norte mogen alleen kinderen met hoge cijfers af en toe van het internet gebruik maken.

President Lula heeft in zijn eerste ambtstermijn nauwelijks aandacht besteed aan de verbetering van het onderwijs. Veel lof was er voor zijn sociale paradepaardje de ‘Bolsa Familia’, die erop is gericht kinderen uit arme families naar school te sturen in ruil voor financiële steun aan deze families. En inderdaad, er is een toename te zien van het aantal schoolgaande kinderen in Brazilië. Maar dat de kinderen naar school gaan is natuurlijk niet voldoende, ze moeten daar ook iets leren.

Begin 2007 erkende Lula dat het Braziliaanse onderwijssysteem één van de slechtste ter wereld is. Hij presenteerde samen met de minister van onderwijs, Fernando Haddad, een nieuw plan om het onderwijs aan te pakken, het ‘plano de desenvolvimento da educação’. Het plan richt zich op verbeteringen in basis, middelbaar en hoger onderwijs. Zo is onder andere vastgesteld dat het minimum salaris voor leraren op het basis en middelbaar onderwijs R$ 800,- moet zijn, zo’n 300 euro per maand. Daarnaast zullen leerlingen vaker een nationaal examen moeten doen om te kijken hoe het staat met de alfabetisering. Ook scholen worden vaker bezocht en geëvalueerd om eventueel extra budget te krijgen of technische steun.

In het universitair onderwijs moeten er in de komende 4 jaar bijvoorbeeld meer plaatsen komen op de federale (gratis) universiteiten. Momenteel is het aantal studenten per leraar 10 maar dit moet omhoog naar 18, waardoor 400.000 extra studenten toegang zullen krijgen tot deze universiteiten. Daarnaast zullen er tot 2010 10 nieuwe federale universiteiten geopend gaan worden.

Het is nog te vroeg om resultaten te zien, het ‘plano de desenvolvimento da educação’ loopt tot 2021 en is pas vorig jaar ingesteld. Op dit moment zijn de schoolresultaten van veel leerlingen nog schrikbarend slecht. Volgens critici is dit te wijten aan het gebrek aan aandacht van Lula voor onderwijs tijdens de eerste 5 jaar van zijn presidentschap. Tegenstanders zeggen dat dit gebrek aan aandacht te maken heeft met het feit dat Lula zelf de top heeft bereikt zonder ooit hoger onderwijs te volgen. Anderen zeggen schertsend dat hij zijn volk graag onwetend houdt, zodat het zich beter met de president kan identificeren…

Gepost op: Updaid - nieuws over ontwikkelingslanden

Ontwikkelingen in het Braziliaanse onderwijs

Maar niet alleen de bevolking van de Braziliaanse favela’s leeft in slechte omstandigheden. Uit onderzoek van Ipea (Braziliaans instituut voor oegepast economisch onderzoek) blijkt dat 34,5% van de stedelijke bevolking in Brazilië in ongeschikte huizen woont. Dit komt neer op 54,6 miljoen personen, meer dan een kwart van de totale Braziliaanse bevolking. Een groot gedeelte van deze mensen woont in en om de metropolen Rio de Janeiro en São Paulo.

Voor het onderzoek zijn onder andere de volgende punten in beschouwing genomen: toegang tot sanitaire voorzieningen, het bouwmateriaal van de huizen, het aantal bewoners per woonoppervlak en de hoogte van de huur in verhouding tot het inkomen. Het probleem dat het grootste deel van de bevolking raakt is de afwezigheid van een rioleringssysteem. Meer dan 30 miljoen mensen hebben geen toegang tot een afwateringssysteem.

Op het gebied van behuizing, blijkt Brazilië de in 2000 vastgelegde VN-millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling niet te kunnen voldoen. Toch zijn er in de periode tussen 1992 en 2007 wel verbeteringen opgetreden. Met uitzondering van het aantal Brazilianen dat een favela bewoont en zij die een onevenredig deel van het inkomen aan huur besteden, is op alle andere punten (bouwmateriaal, toegang tot sanitaire voorzieningen en overbezetting van de huizen) de afgelopen 15 jaar vooruitgang geboekt volgens IPEA.

Bron: Folha de São Paulo, 22 oktober 2008

Gepost op: Updaid - nieuws over ontwikkelingslanden

Slechte woonomstandigheden in Brazilië

Een ongelukkig toeval dat een gebied met zo’n grote biodiversiteit, zoveel hoeveelheden van een felbegeerde grondstof herbergt. En het gaat om enorme gebieden. In de Peruaanse Amazone (490.000 km2) zijn er 64 ontginningsplaatsen die 72% van het Peruaanse woud bestrijken. De enige gebieden die een totale bescherming genieten tegen olie- en gaswinning, zijn de nationale parken en historische heiligdommen, zo’n 12% van de Peruaanse Amazone.

Het grootste risico voor de regio, zo zegt ecoloog Clinton Jenkins van de Duke University, is niet de oliewinning op zich. Het zijn de wegen naar de centrales toe die de grootste problemen opleveren. Zij geven toegang tot de afgelegen regio’s en werken zo ontbossing, illegale houtkap en illegale jacht in de hand. 

De nieuwe centrales zouden daarom moeten proberen hun productie per spoorweg of waterweg af te voeren. ‘Er zijn enkele voorbeelden van oliepijpleidingen in de Amazone en één van de bedrijven die dit soort projecten redelijk goed tot uitvoer brengt is Petrobrás in Urucu (in Brazilië)’, zegt Jenkins. Hier is een lange pijpleiding aangelegd die zeer weinig ontbossing teweeg heeft gebracht. Door deze manier van vervoeren, zou het negatieve effect op de leefomgeving van de dieren zo klein mogelijk gehouden kunnen worden.  

De voordelen die dit project met zich meebracht voor het milieu kunnen echter volledig teniet worden gedaan wanneer de weg BR-319, die Manaus met Porto Velho (beiden in Brazilië) verbindt, geasfalteerd wordt. Er zijn plannen om eind dit jaar met dit project te beginnen. De weg bestaat al sinds 1970 maar er is nooit iets aan onderhoud gedaan waardoor hij op sommige stukken totaal onbegaanbaar is.  Volgens oud-staatssecretaris van de Amazone en Milieu, Virgílio Viana, moet er een haalbaarheidsstudie worden gedaan naar de alternatieven voor transport, voornamelijk die per spoorweg of waterweg. Viana was ook één van de voorstanders van het project in Urucu.

Naast de bedreiging van de flora en fauna in de genoemde gebieden, is ook de aanwezigheid van indianenstammen een punt van aandacht. In de olierijke gebieden van de Peruaanse en Ecuadoraanse  Amazone wonen veel inheemse volkeren. De Ecuadoraanse regering heeft in 2007 een  ‘onaantastbare zone’ ingesteld om schade aan de leefgebieden van deze stammen zoveel mogelijk te voorkomen. Jenkins zegt echter dat het gebied die dit soort stammen herbergt veel groter is dan deze zone. 

Vrij vertaald en aangepast uit:
‘Petróleo ameaça animais na Amazônia ocidental’, Folha de São Paulo, 13-08-2008, Rafael Garcia

Gepost op: Updaid - nieuws over ontwikkelingslanden

Oliewinning bedreigt westelijk deel Amazone

De rally maakte deel uit van de internationale Dream for Darfur tour, waarbij een symbolische ‘Olympische’ fakkel is aangestoken bij de grens van Darfur, Rwanda, Armenie, Duitsland en Bosnia-Herzegovina. De tour zal eindigen tijdens de Olympische spelen in Bejing in Augustus van dit jaar, en roept China op haar economische invloed in Soedan te gebruiken om het vechten te stoppen. Cambodja was de laatste stop in de tour, die tot zondag zonder problemen verlopen is.

Het boodschap van de Cambodjaanse overheid, dat sterke economische banden heeft met China: Darfur heeft niets met Cambodja te maken, en de ceremonie wordt tegengehouden omdat het een politieke agenda tegen China heeft.   Informatie minister en overheids-woordvoerder Khieu Kanharith zegt in de Cambodjaanse krant The Cambodian Daily dat de organisatoren maar naar China moeten gaan met deze ceremonie. Municipal Deputy Governor Pa Socheatvong zegt in dezelfde krant dat de overheid slechts duidelijk wil maken dat Cambodja niet als een forum voor buitenlandse politiek gebruikt kan worden.

Het verbod op deze rally roept vragen op over de staat van de vrijheid van meningsuiting in Cambodja. Thun Saray van de Cambodjaanse mensenrechten organisatie Adhoc zegt in The Cambodia Daily dat er weinig hoop is voor gewone boeren op het platteland om op te komen voor hun rechten, als zelfs bekende internationale groeperingen wordt verboden vreedzaam te demonstreren in Cambodja.

Onder de mensen die naar de rally waren gekomen en voor de blokkade stonden te wachten heerste zowel een verontwaardigde als een opgetogen sfeer. Immers, zonder dit verbod had dit initiatief nooit zoveel internationale publiciteit gekregen.  

Gepost op: Updaid - nieuws over ontwikkelingslanden

Verbod op Darfur rally in Phnom Penh

De Nobelprijs voor de economen Leonid Hurwicz, Eric Maskin en Roger Myerson heeft niet tot grote opwinding in Irak geleid en dat is jammer. Ook journalisten in andere landen wisten er niet goed raad mee, omdat ze blijkbaar dachten dat het bekroonde werk van doen had met geavanceerde wiskunde. En zoals bekend hebben de meeste journalisten toen ze nog op school zaten, bijzonder lage cijfers in dit vak gescoord.

De prijsuitreiking is een gemiste kans, want de gelauwerde economen zijn exponenten van leuke speltheorieën die ons zouden helpen zowel de politieke als de economische chaos in Irak te analyseren, als de cruciale rol van informatie – dus ook de journalistiek – in de wereld.

In navolging van Hurwicz, Maskin en Myerson zouden we het democratisch systeem van de Iraakse grondwet als een spel met geschreven en ongeschreven spelregels moeten beschouwen. Deze grondwet bestaat al maar we kunnen gerust stellen dat indien deze Nobelprijswinnaars bij het ontwerpen ervan betrokken zouden zijn geweest, hij veel beter gefunctioneerd zou hebben.

Het Iraakse grondwetspel kent weliswaar officiële winnaars en verliezers maar het is destijds ontworpen om maatschappelijke en persoonlijke belangen op één lijn te brengen en niemand buitensporig te bevoordelen.

Gezien dit doel is het een spel in de lijn van de huidige Nobelprijswinnaars die zich nooit hebben beziggehouden met het ontwerpen van maatschappelijke spelletjes die tot grote armoede van de massa en stuitende rijkdom van enkelingen moeten leiden. Trouwens, die spelletjes zijn zo bekend, dat ze geen intellectuele uitdaging meer vormen voor welk soort wetenschappers ook. Je kan er ook absoluut geen Nobelprijs mee winnen.

De economische mechanismen en procedures die de Nobelprijswinnaars hebben uitgewerkt met behulp van hun speltheorieën zijn bedoeld om wetgevers bij te staan die wetten willen maken tegen economische monopolies en andere vormen van “falende markten”.

In principe moeten vraag en aanbod in evenwicht zijn in een markt en moet de markt de prijs van goederen en diensten omlaag brengen. Maar er zijn nogal wat markten die niet of onvoldoende produceren wat de mensen willen hebben (bijvoorbeeld goedkope woonhuizen), of die juist overproduceren (Frankrijk bijvoorbeeld produceert veel te veel wijn). Er zijn markten die voortdurend zonder goede redenen de prijs van iets opdrijven (de oliemarkt bijvoorbeeld) en er zijn markten die niet eens in staat zijn producenten, zoals bijvoorbeeld de boeren, een redelijke prijs voor hun goederen te bezorgen.

Om te weten waarom de politieke en economische markten in Irak falen en welke te repareren fouten zijn gemaakt bij het ontwerp van de mechanismen van het grondwettelijke spel, moeten we volgens de bekroonde speltheorieën eerst weten of alle spelers over dezelfde informatie beschikken en wat hen aanmoedigt om te zwijgen, elkaar de waarheid te vertellen of te liegen.

Over de informatie in Irak kunnen we kort zijn: alleen bepaalde ministers in het Iraakse kabinet beschikken over dezelfde informatie en de informatie-achterstand van het parlement is gigantisch. Ook staat niet vast dat de premier en de president over dezelfde informatie beschikken, terwijl de spreekwoordelijke geheimhouding in Baghdad voor een reusachtige informatiekloof zorgt tussen de kiezers en de politici, wat moedige Iraakse journalisten daar ook aan proberen te doen.

Het grondwettelijke spel moet dus heel anders ingericht worden, zodat alle Iraki’s min of meer over dezelfde belangrijke informatie beschikken, anders wordt het nooit wat.

Hetzelfde geldt voor verschillen in informatie tussen Iraki’s en Amerikanen. Een van de grootste blunders in de grondwet is ongetwijfeld dat de Amerikanen er niet in voorkomen, terwijl zij toch fanatiek meespelen in Irak. De grondwet doet net of zij toeschouwers van het spel zijn, zoals andere buitenlanders. Dus dat zou sowieso gerepareerd moeten worden als zij van plan zijn te blijven.

De Nobelprijswinnaars zouden verder net als wij de grootste moeite hebben om uit te vinden wat Iraakse politici onder de huidige spelregels aanmoedigt elkaar de waarheid te vertellen. Volgens hun theorie doen spelers dit als ze denken dat anderen het ook zullen doen. En dat kunnen de spelers volgens de theorie alleen denken wanneer ze vermoeden dat de nog verborgen informatie van iedere speler afzonderlijk in ieders belang is.

Dat zou dus eigenlijk niet zo moeilijk moeten zijn in Irak want het hele politieke leven ligt al meer dan een jaar stil, omdat rivaliserende groepen niet zeggen wat ze nu eigenlijk willen, behalve dan dat ze laten weten het liefst alleen de lakens uit te delen.

Dat is in de speltheorie waardeloze informatie, in dit geval omdat alleen regeren na de ervaringen met de eenpartijstaat van Saddam Hussein niet meer mogeljk is. We hebben waarheidsgetrouwe informatie nodig over hoe men denkt min of meer samen te regeren, of op vaderlandslievende wijze denkt als oppositie actief te worden.

Al deze waarheden zijn in ieders belang in Irak want een regering die niet kan regeren, wordt vroeg of laat naar huis gestuurd, als geheel, en dan is het na de verkiezingen nog maar de vraag wie er terug mag komen.

Het moge nu duidelijk zijn wat er nog verder mis is aan de grondwet conform de speltheorie. De grondwet had bijvoorbeeld duidelijke data moeten prikken voor goedkeuring van bepaalde wetten, met als straf, als het niet gebeurde, dat de regering zou moeten aftreden. Idem dito als een kabinet in een jaar niet in zou staat zijn een miljard dollar of meer te besteden. Aangezien dat niet is gebeurd, kunnen politici nu gewoon weigeren het spel te spelen: ze kunnen doodleuk ophouden te regeren. Daar is geen enkele speltheorie tegen opgewassen.

De grondwet had ook kunnen bepalen dat nooit meer dan twee coalities of twee partijen samen een kabinet mogen vormen, zodat de anderen na verkiezingen meteen zouden weten: wij zijn de oppositie. Irak had in dat geval meteen al die nutteloze gebaren van verzoening kunnen overslaan, zoals opname van soennitische ministers in de regering. Ook hadden we geen tijd verspild aan conferenties en toespraken waarin “wij zijn allen Iraki’s” tot vervelens toe herhaald werd, terwijl buiten de vergaderhal Iraki’s doorgingen elkaar naar de eeuwige jachtvelden te helpen, juist omdat het Iraki’s en niet bijvoorbeeld Chinezen waren.

Als we toch al allemaal Iraki zijn, moeten we alleen nog aan de verschillen werken en op grond daarvan beslissen of we op het regeringspluche of in de oppositiebanken wilt zitten. Dat is helder, en beide doen gaat sowieso niet.

In de speltheorie zijn er tenslotte twee manieren om met de waarheid voor de dag te komen: of je weet al dat iedereen het zal doen omdat het in ieders belang is, of je ontdekt het tijdens het spel en besluit vervolgens om ook mee te doen.

Dit veronderstelt natuurlijk kennis over alle spelers.

Er is een speciale speltheorie die ervan uitgaat dat spelers ernaar streven om hun onvolledige informatie over de andere spelers tijdens het spel om te zetten in imperfecte informatie. Aangezien niets perfect is in deze wereld, is dat een enorme stap vooruit op de zogeheten halve waarheden (de onvolledige informatie).

De grondwet heeft dus gelijk om onze politieke spelers vier jaar de kans te geven elkaar goed te leren kennen, allerlei vooroordelen over elkaar uit de weg te ruimen, elkaars boeken te lezen en uit te vinden wat voor typ de moeder van deze of gene sjeik was. En omdat men daarmee moet proberen zijn voordeel te doen binnen vier jaar, bestaat er wel degelijk enige kans dat ze elkaar nog eens tijdens het spel hun imperfecte waarheid vertellen.

Gepubliceerd in het Arabisch op www.newsabah.com

Anneke van Ammelrooy runt met haar man het dagblad Newsabah in Irak, momenteel vanwege de onveiligheid vanuit Koerdistan. In Nederland was zij televisieregisseur, verslaggever, eindredacteur en hoofdredacteur bij verscheidene kranten en tijdschriften. Ze schreef een boek over haar eerste anderhalf jaar in Irak, “Alles is er niet” (uitg. De Papieren Tijger). Af en toe schrijft ze ook voor Trouw, de Groene, www.verspers.nl en www.denieuwereporter.nl en werkt mee aan radioprogramma’s en publicaties over Irak. Elke week publiceert ze een blog in het Frans op www.nouvelobs.fr (“surprisesirakiennes”). Daarnaast runt ze Civil Pillar, een Iraakse ngo (zie www.civilpillar.org) voor ondersteuning van Iraakse media.

Gepost op: Updaid - nieuws over ontwikkelingslanden

Breng de Nobelprijswinaars naar Irak!

Bladen over mode en design zijn de frivoolste tijdschriften ter wereld maar ze willen zich natuurlijk toch af en toe met serieuze zaken bezighouden. Zo ook Monocle, een blad voor rijke Newyorkers die bijna nooit thuis zijn en op andere continenten vele keren per jaar vakantie houden. In de laatste aflevering heeft de hoofdredacteur van Monocle advies voor landen die iets aan hun slechte imago willen doen. Ik dacht natuurlijk meteen aan Irak.

De hoofdredacteur, Tyler Brulé, adviseert Zweden, een land dat toch vooral wordt geassocieerd met mist, regen, ijs en sneeuw, om iets aan zijn imago te doen door “dure fotografen in te huren en de hele wereld te laten geloven dat Zweedse zomers hartstikke zonnig zijn en dat er op de rotsblokken in de Baltische Zee louter bruin verbrande blonde jongens en meisjes zitten”.

Meneer Brulé vergelijkt reclame voor een land met reclame voor een bepaald merk. Bij het merk ‘Mercedes’ denkt de halve wereld nu aan onverwoestbare, luxe auto’s. Zo zou de internationale consument nu bij het horen van de naam van een land meteen aan bepaalde plezierige, positieve zaken moeten denken.

Brulé is niet de eerste die dit bedenkt. Als een CNN-kijker verder niks wist van Egypte, denkt hij nu na jaren van reclamespots op CNN dat Egypte een land is van meiden in bikini’s en op hoge hakken, op palmstranden naast een zee waar hij in kristalhelder water tussen exotische vissen kan zwemmen. Niks geen pyramides en oude gebouwen in Luxor waar terroristen ooit een hele bus met toeristen uitmoordden. Maleisië, een landje dat diezelfde CNN-kijker vroeger niet op de wereldbol wist te vinden, is na jaren van televisiereclame “truly Asia” (een “echt Aziatisch” land, wat daar verder ook mee bedoeld wordt).

Het is natuurlijk nog veel te vroeg om toeristen naar Irak te lokken. Maar het zou al heel wat zijn als “Irak” niet meer uitsluitend werd geassocieerd met autobommen, religieuze moordpartijen, falende Amerikanen en een verkeerd opgehangen dictator.

Meneer Brulé adviseert het volgende om landen als Irak een positief imago te bezorgen. Ten eerste: ontwikkel een heerlijke nationale keuken. Met de mensenrechten in China is het slecht gesteld maar, oppert Brulé, omdat het land zulk lekker eten heeft, kopen mensen toch een vliegticket richting Peking. Ik vrees dat dit in Irak niet werkt omdat de mensen na drie oorlogen en dertien jaar embargo de meeste recepten van vroeger vergeten zijn.

Zijn tweede advies luidt dat als een land geen bijzondere gerechten heeft, het zijn wijn-, bier- en alcohol-industrie moet ontwikkelen, “om te suggereren dat er volop creatieve ondernemers zijn die ‘s avonds fantastisch gezelschap vormen”. Aangezien Irak een land is met nogal veel moslims, lijkt me dit een onzinnig advies. Er wordt hier wel gedronken maar niet genoeg om een nieuw soort whisky in de markt te zetten.

Het derde advies kunnen we meteen overslaan want dat luidt dat je de indruk moet wekken “fair en rechtvaardig” te zijn als land. Toeristen vinden het niet leuk als hun hoteleigenaar vanwege valse beschuldigingen op straat wordt neergeschoten of in de gevangenis verdwijnt. Tja, …

Het vierde advies van Brulé is: doe wat aan de hemel. Dit advies geldt vooral voor landen waar het veel regent, want toeristen willen zon. Een overbodig advies voor Irak lijkt me. Er zijn nu 150.000 Amerikaanse soldaten die rondbazuinen dat het hier bloedheet is.

“Een goed merk reist”, stelt Brulé in zijn vijfde advies. Daarmee bedoelt hij dat een land een geweldige nationale luchtvaartmaatschappij moet hebben en dat moet uitdragen, zoals vroeger Singapore airlines en tegenwoordig Qatar airlines op Al-Jazeera. Sinds Iraqi Airways op het nippertje werd gered van privatisering en in handen bleef van een incompetente regering en de Turken hun luchtruim hebben gesloten voor puur Koerdische luchtvaartmaatschappijen, lijkt me dit alleen een advies voor de verre toekomst.

Ook Brulé’s zesde advies is tamelijk hopeloos voor Irak: “Gedraag je!” Beleefde burgers zijn van doorslaggevend belang om toeristen te laten terugkomen, zij zijn de ware “ambassadeurs” van een land. In die spotjes van Singapore, Egypte, Maleisië en Qatar lopen louter dienstvaardige stewardessen en obers rond, terwijl buitenlanders in Irak nog steeds voornamelijk ontvoerd worden en dan niet erg beleefd behandeld worden. Zo ook advies nummer zeven: “Doe niet moeilijk over religie”. In Irak?

En dan nummer acht: “Zorg voor gesmeerd lopende trein- en busverbindingen, vliegvelden waar alles snel afgehandeld wordt.” En nummer negen: “Maak produkten die de hele wereld wil hebben.”
Alleen Brulé’s tiende advies zou kunnen werken, via de Iraakse nationale voetbalploeg die onlangs de Asia Cup won: “Als alles mislukt, zet dan alles wat je hebt als land in op sportactiviteiten van noord tot zuid en zorg dat je gouden medailles wint bij de volgende Olympische Spelen of de World Cup.”

Mijn advies aan landen met een slecht imago is om iemand anders dan die dure meneer Brulé van Monocle in New York in te huren.

Meer over de auteur:
Anneke van Ammelrooy runt met haar man een dagblad in Irak, momenteel vanwege de onveiligheid vanuit Koerdistan.
In Nederland was zij televisieregisseur, verslaggever, eindredacteur en hoofdredacteur bij verscheidene kranten en tijdschriften. Ze schreef een boek over haar eerste anderhalf jaar in Irak, “Alles is er niet” (uitg. De Papieren Tijger). Af en toe schrijft ze ook voor Trouw, de Groene, www.verspers.nl en www.denieuwereporter.nl en werkt mee aan radioprogramma’s en publicaties over Irak. Elke week publiceert ze een blog in het Frans op www.nouvelobs.fr (“surprisesirakiennes”). Daarnaast runt ze Civil Pillar, een Iraakse ngo (zie www.civilpillar.org) voor ondersteuning van Iraakse media.

Bron: Updaid

Gepost op: Updaid - nieuws over ontwikkelingslanden

Hoe kunnen we Irak verkopen?