Zoeken

Hoe concurreer je met een hak en een machete tegen de mastodonten van de agro-industrie? Dirk Barrez schreef een boek over het leed van miljarden kleine boeren.

VRT-journalist Dirk Barrez maakt zich al langer zorgen over wat de globalisering van de economie met de mens doet. In zijn boek Koe 80 heeft een probleem, waar ook een film bij hoort, vertelt hij het verhaal van hoe kleine boeren in landen zoals Brazilië en Senegal worden fijngemalen tussen industriële landbouwbedrijven en de grootdistributie van het genre Wal-Mart of Carrefour.

DIRK BARREZ: “Europa is er met corrigerende mechanismen in geslaagd de mensen een inkomen te bezorgen en tegelijk melkplassen en boterbergen min of meer weg te werken. Bij ons zijn de boeren erin geslaagd de inkomensontwikkeling van de rest van de bevolking op een kleine afstand te volgen. Maar ze zijn met minder en ze zijn beter uitgerust. Er zijn in de wereld dertig miljoen boeren met een tractor. Meer dan een miljard anderen moeten het in het beste geval met een os of een ezel stellen – vaak hebben ze alleen een hak of een machete. Een aantal boeren heeft toegang tot de beste zaden, genoeg mest, krediet en subsidies. Dat is zeer oneerlijke concurrentie. De prijs kan dan niet voor iedereen gelijk zijn. Dat is alsof je de duiveltjes van FC De Kampioenen in de Champions League laat spelen.”

Is het dan toch een strijd van boeren uit het Zuiden tegen boeren uit het Noorden?

BARREZ: Een aantal niet-gouvernementele organisaties zweert nog bij die benadering. Oxfam International, bijvoorbeeld. Maak de markt ook voor de boeren in het Zuiden vrij en het komt wel goed. Maar in welke situatie komen ze dan terecht? Dat werkt hooguit voor enkele niches. Boontjes uit Kenia, bijvoorbeeld, die in onze supermarkten worden verkocht en waarvan alleen enkele grote landbouwbedrijven beter worden. Het is toch merkwaardig. Dat rijke landen hun landbouw beschermen, heeft hen niet belet om rijk te worden. Waarom zouden arme landen dat dan ook niet doen?

Verdedigt u dan een politiek van protectionisme?

BARREZ: Dat kun je zo noemen. Maar je kunt ook zeggen: het is de markt laten spelen binnen, laten we zeggen, West-Afrika. Op een niveau dat de duiveltjes tegen de duiveltjes spelen.

Betekent dat niet dat uiteindelijk iedereen meer honger heeft?

BARREZ: Nee, het is het begin van een proces. Als ze hun prijs hoger zetten, kunnen ze investeren in een hogere productie. Alle welvarende landen steunen op de grondvesten van een sterk uitgebouwde landbouw, die productiever werd. Zo is het overal gegaan, sinds het begin van de industrialisering in Engeland. De rijstbelasting in Taiwan was de eerste investering om fabrieken te kunnen bouwen. Het platteland is altijd de eerste afnemer van de beginnende industrie. Maar de armste landen kunnen die politiek vandaag niet voeren omdat het platteland totaal verpauperd is. In de steden vormen die verarmde boeren dan een arbeidsreservoir dat de lonen naar beneden drukt. Het zit aan alle kanten vast. Ik ben niet zeer zwartgallig, maar je ziet dingen gebeuren. Kijk maar aan de grens tussen de Verenigde Staten en Mexico, of op het eiland Lampedusa, wat daar het gevolg van is.

Conclusie: als Europa zichzelf wil beschermen, moet het ervoor zorgen dat Afrikaanse boeren in Afrika de kost kunnen verdienen?

BARREZ: Ja, maar ook: in de meeste Afrikaanse landen werkt nu 70, 80 procent van de mensen in de landbouw. Die kunnen niet allemaal een redelijk inkomen krijgen. Het is maar als de landbouw productiever wordt dat er voor een aantal mensen kansen komen om iets anders te doen. Onderwijs, gezondheidszorg, de eerste industrie. En dan slaat de motor aan.

Bekijk trailer: HIER

Publicatie
Titel: Koe 80 heeft een probleem
Subtitel: Boer, consument, agro-industrie en grootdistributie
Auteur: Dirk Barrez
Uitgeverij: EPO (In de 11.11.11.-campagne van het najaar 2007 is voedselsoevereiniteit het centrale thema. Het boek is een co-editie van uitgeverij EPO met Vredeseilanden, Global Society vzw, 11.11.11, Oxfam Wereldwinkels, VELT, Wervel, ARGUS, Bevrijde Wereld, Voedselteams, Oxfam Solidariteit, Stichting WereldDelen (NL).)
Technische gegevens: paperback, 256 pagina’s, 15 x 22,5 cm
Richtprijs: ca. 19,00 euro (ca. 25,00 euro met DVD)
NUR: 740
ISBN: 978 90 6445 453 0 (boek zonder DVD)
ISBN: 978 90 6445 468 4 (boek met DVD)
Publicatie: verschijnt op 12 september 2007

Nuttige link: Dirk Barrez

Bron: Knack

Stem of voeg toe aan :  

Reacties